नाशिक जिल्ह्यात यंदा पाऊस अत्यंत कमी झाला आणि त्याचा थेट फटका रब्बी हंगामाला बसला आहे. उन्हाळ कांद्याच्या लागवडीत यंदा ३५ ते ४० टक्क्यांपर्यंत घट झाली आहे. जिल्ह्यातील तब्बल १३ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाची परिस्थिती आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढल्या असून पेरण्यांचे नियोजन पूर्णपणे बिघडले आहे.
दिवाळीनंतर गहू, हरभरा आणि उन्हाळी मका यांच्या पेरणीला सुरुवात होते. चांदवड, देवळा, मालेगाव, नांदगाव, येवला आणि सिन्नर या भागांत उन्हाळ कांद्याची लागवड सुरू होते. मात्र नोव्हेंबर महिना उजाडला तरी जिल्ह्यात रब्बी पेरण्या पूर्णपणे खोळंबल्या आहेत. कृषी विभागाने ठरवलेल्या उद्दिष्टाच्या तुलनेत आतापर्यंत केवळ ४ टक्केच पेरण्या झाल्याची चिंताजनक नोंद झाली आहे. चार तालुक्यांत तर पेरणीचा साधा श्रीगणेशाही झालेला नाही.
पेरण्या का खोळंबल्या
जिल्ह्यात यंदा रब्बी हंगामासाठी एकूण १ लाख १४ हजार हेक्टर क्षेत्र निश्चित करण्यात आले होते. मात्र त्यापैकी दिवाळीपूर्वी प्रत्यक्षात केवळ ४ हजार ६३१ हेक्टरवरच पेरण्या झाल्या. पेठ, कळवण, त्र्यंबकेश्वर आणि इगतपुरी या तालुक्यांमध्ये रब्बी पेरण्यांची अजून सुरुवातही झालेली नाही. दिंडोरी तालुक्यात सर्वाधिक ५.६८ टक्के पेरण्या झाल्या असून इतर सर्व तालुक्यांमध्ये पेरणीचे प्रमाण पाच टक्क्यांच्या आतच मर्यादित आहे.
प्रमुख पीक असलेल्या गव्हासाठी ६४ हजार २३३ हेक्टर क्षेत्र निश्चित असताना आतापर्यंत फक्त १ हजार ६२४ हेक्टरवर पेरणी झाली आहे. खरीप हंगामात फटका बसलेल्या मक्यासाठी ९ हजार २८४ हेक्टरचे उद्दिष्ट असताना १ हजार ८६ हेक्टरवरच लागवड झाली आहे. ज्वारीच्या ४ हजार २२० हेक्टरपैकी २५९.४० हेक्टरवर पेरणी झाली असून इतर कडधान्यांची पेरणीही अत्यंत कमी आहे.
कमी पावसामुळे विहिरी आणि धरणांमधील पाणीसाठा आटला आहे. पाण्याची भीषण टंचाई निर्माण झाली असून त्याचा परिणाम कांदा लागवडीवरही झाला आहे. उन्हाळ कांद्याचे जिल्ह्यात २.२५ लाख हेक्टर क्षेत्र आहे. यात साधारण ३५ टक्क्यांवर घट झाल्यामुळे लागवडही मंदावलेली दिसते.
कांदा बाजारात काय घडणार
उन्हाळ कांद्याचे उत्पन्न घटण्याचा अंदाज असल्याने लाल कांद्याला सध्या सरासरी ४ हजार रुपये प्रतिक्विंटल भाव मिळत आहे. भविष्यातही कांदा तेजीत राहण्याचा अंदाज वर्तविला जात आहे. दिवाळीनिमित्त कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांना सोमवार, १६ तारखेपर्यंत सुटी देण्यात आली होती. या कालावधीत शेतकऱ्यांनी लाल कांदा शेतातून काढल्याने विक्रीसाठी सोमवारी गर्दी होण्याची शक्यता आहे. लाल कांद्याची आवक कमी झाल्यास त्याच्या भावात आणखी वाढ होऊ शकते.
दुष्काळाचा परिणाम केवळ शेतीवरच नव्हे, तर सण-उत्सवांवरही दिसून आला आहे. पावसाअभावी पाण्याची टंचाई गंभीर झाली असून पुढील काळात पेरण्या आणि कांदा लागवड कशी पुढे जाते, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
Leave a Reply