एका घराच्या तळघरातील भिंतीला पडलेली भेग आणि अचानक गायब होऊ लागलेल्या कोंबड्या यामुळे तब्बल दोन हजार वर्षांहून अधिक जुने एक भूमिगत शहर जगासमोर आले. तुर्कीतील कपाडोसिया येथे घडलेली ही घटना आजही आश्चर्याचा विषय ठरते. भिंत फोडून आत गेल्यावर तिथे रस्ता आणि त्यापुढे एक गुप्त शहर सापडले. हे शहर जमिनीखाली वसलेले होते.
दोन हजार वर्षे जुने भूमिगत शहर
ही घटना १९६३ मधील आहे. तुर्कीतील कपाडोसिया येथे एका व्यक्तीच्या घराचे नूतनीकरण सुरू होते. त्यावेळी त्याला घरच्या तळघरातील भिंतीला भेग पडल्याचे दिसले. त्यानंतर घरातील कोंबड्या वारंवार गायब होऊ लागल्या. कोंबड्या त्या भेगेतून जात असल्याचा संशय त्याला आला. त्याने भिंत फोडण्याचा निर्णय घेतला. भिंत फोडून पाहिल्यावर त्याला एक रस्ता दिसला. तो त्या रस्त्याने पुढे गेला असता त्याला गुप्त शहर सापडले.
या शहराचे नाव डेरिंकुयु असे आहे. हे शहर ८५ मीटरपेक्षा जास्त खोलीपर्यंत पसरलेले आहे. त्यात बोगद्यांचे १८ स्तर आहेत. हे जगातील सर्वात मोठे उत्खनन केलेले भूमिगत शहर मानले जाते. या शहरात सुमारे २० हजार लोकांना आश्रय देण्याची क्षमता आहे. बाहेरून पाहिले तर जमिनीखाली एवढी मोठी वस्ती अस्तित्वात असेल, याची कल्पनाही कोणी केली नसावी.
या जमिनीखालील शहरात एक संपूर्ण वस्ती राहत होती. तिथे धान्य ठेवण्यासाठी कोठारे आणि जनावरांचे तबेले होते. शाळा, वाईन सेलर आणि चर्च यांसारखी ठिकाणेही होती. या अंतर्गत सुविधांवर अवलंबून लोक अनेक महिने बाहेर न पडता राहू शकत होते. तिथे लोकांसाठी हवा आणि पाण्याचीही सोय करण्यात आली होती. ५५ मीटरपेक्षा अधिक खोल एक विहीर होती. तिथून त्यांना स्वच्छ पाणी मिळत होते. तसेच ५० पेक्षा जास्त व्हेंटिलेशन शाफ्ट होते, ज्यामुळे त्यांना ताजी हवा मिळत होती.
लोक जमिनीखाली का राहत होते
युद्ध आणि हल्ल्यांपासून बचावासाठी लोक जमिनीखाली शहरात राहत असावेत. या शहरात शत्रूपासून वाचण्यासाठी गोल दगडी दरवाजे बसवले होते. हे जड दगड फक्त आतूनच हलवता येत होते. त्यामुळे हल्लेखोरांना परत पाठवणे सोपे होते. १९२३ मध्ये ग्रीक आणि तुर्की युद्धानंतर कपाडोशियन ग्रीक निघून गेल्यावर अखेरीस हे शहर जीर्ण झाले.
कपाडोसिया परिसरात अशी २०० हून अधिक जमिनीखालील लहान-मोठी शहरे सापडली आहेत. यापैकी अनेक शहरे लांब बोगद्यांनी एकमेकांना जोडलेली होती. २०१४ मध्ये नेव्हशेहिर प्रदेशाखाली आणखी एक मोठे जमिनीखाली शहर सापडले. या शहराच्या भूमीखाली अजूनही अनेक प्राचीन रहस्ये दडलेली असू शकतात.
Leave a Reply