आधुनिक काळात अनेक जुन्या प्रथा हळूहळू मागे पडत असताना मुरबाड तालुक्यात दीपावलीची एक जुनी लोकपरंपरा आजही तेवढ्याच उत्साहाने जपली जात आहे. ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील गाव-वाड्यांमध्ये पशुधनाची सजावट करून त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली जाते.
पाडव्याला पशुधनाची सजावट
दीपावली पाडव्याच्या दिवशी शेतकऱ्यांच्या दैनंदिन जीवनातील महत्त्वाचा भाग असलेल्या जनावरांना विशेष मान दिला जातो. गाई, म्हशी, बैल आणि इतर जनावरे विविध रंग, फुले, जंगलात मिळणाऱ्या नैसर्गिक वस्तू, पाने आणि फांद्या यांनी सजवली जातात. लहान मुलांपासून वयोवृद्धांपर्यंत गावातील सर्वजण या सोहळ्यात सहभागी होतात.
अग्नीभोवतीची पारंपरिक विधी
गावातील मोकळ्या जागेत गवताचा पेंडा किंवा भाताच्या पेंढ्याचा ढीग रचून पारंपरिक पद्धतीने अग्नी पेटवला जातो. त्यानंतर सजवलेली जनावरे त्या अग्नीजवळून किंवा त्यावरून नेली जातात. या विधीला स्थानिक परंपरेत मोठे महत्त्व असून पिढ्यान्पिढ्या ती श्रद्धेने पाळली जात आहे.
पारदवाडी, केव्हावाडी, मोहोवाडी, बनाचीवाडी, कुडशेत, झाडघर, मोदलवाडी, कुंडाचीवाडी, पेजवाडी, उंबरवाडी, वाकलवाडी यांसह अनेक आदिवासीवाड्यांमध्ये ही परंपरा आजही उत्साहाने साजरी होते. तालुक्यातील इतर ग्रामीण भागांतही अशाच प्रकारे जनावरांना सजवून दीपावलीचा आनंद साजरा केला जातो.
काळाबरोबर शेतीचे स्वरूप बदलले असून पशुधनाची संख्याही पूर्वीपेक्षा कमी झाली आहे. तरीही गावांमध्ये असलेल्या जनावरांना सजवून ही परंपरा जिवंत ठेवण्याचा प्रयत्न ग्रामस्थ करत आहेत. या माध्यमातून नव्या पिढीपर्यंत पूर्वजांच्या परंपरा, संस्कृती आणि ग्रामीण जीवनातील पशुधनाचे महत्त्व पोहोचवले जात आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply