गेल्या काही महिन्यांपासून सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण होत आहे. तरीही ग्राहक मोठ्या प्रमाणावर खरेदी करत आहेत. यामागचं कारण म्हणजे केवळ १२ रुपयांत शुद्ध सोनं आणि १५ रुपयांत चांदी मिळत असल्याची चर्चा. बाजारात सध्या टाटा गोल्ड ईटीएफ, ग्रो गोल्ड ईटीएफ, एंजल वन गोल्ड ईटीएफ आणि डीएसपी गोल्ड ईटीएफ जवळपास १२ रुपये प्रति युनिट दराने मिळत आहेत. सोन्याचा भाव सध्या १.२५ लाख रुपये प्रति १० ग्रॅमच्या आसपास आहे आणि एक ग्रॅम सोनं खरेदीसाठी सुमारे १३ हजार रुपये लागतात. मात्र ईटीएफच्या माध्यमातून गुंतवणूकदार केवळ १२ रुपयांत सोनं खरेदी करत आहेत. चांदी सध्या १.५० लाख रुपये प्रति किलो आहे, तर चांदीचे ईटीएफ सुमारे १५ रुपये प्रति युनिट दराने उपलब्ध आहेत. टाटा सिल्व्हर, ग्रो सिल्व्हर, कोटक सिल्व्हर, डीएसपी सिल्व्हर आणि क्वांट सिल्व्हर ईटीएफ या दराने मिळतात, तर एंजल वन सिल्व्हर ईटीएफचं एक युनिट अवघ्या ५ रुपयांना मिळतं.
स्वस्त नाही, तर छोटं युनिट
१२ रुपयांचा ईटीएफ १०० रुपयांच्या ईटीएफपेक्षा स्वस्त असतो, हा अनेकांचा समज असतो. प्रत्यक्षात कोणत्याही ईटीएफची प्रति युनिट किंमत यावर अवलंबून असते की एका युनिटशी सोन्या-चांदीची किती मात्रा जोडलेली आहे. उदाहरणार्थ, सोन्याचा भाव १,२१,००० रुपये प्रति १० ग्रॅम असेल तर ०.००१ ग्रॅम सोन्याचं मूल्य सुमारे १२ रुपये होतं. त्यामुळे १२ रुपयांत मिळणारं सोनं हे स्वस्त सोनं नसून धातूचं अगदी छोटं युनिट असतं. प्रत्यक्ष सोनं किंवा चांदी खरेदी करायची असेल तर हजारो किंवा लाखो रुपये लागतात. मात्र १२-१५ रुपये प्रति युनिटमुळे विद्यार्थी, नोकरदार आणि नवीन गुंतवणूकदार आपल्या खिशाला परवडेल एवढ्या छोट्या रकमेत दर महिन्याला गुंतवणूक करू शकतात. घसरणीच्या काळात सोनं १.२१ लाख रुपये आणि चांदी १.५० लाख रुपयांच्या आसपास आल्यावर कमी किंमतीत अधिक युनिट खरेदी करण्याची संधी गुंतवणूकदारांना मिळाली.
ईटीएफ लोकप्रिय का होत आहे
केवळ कमी युनिट किंमतीमुळेच नव्हे, तर अनेक ठोस कारणांमुळे सोन्या-चांदीच्या ईटीएफची लोकप्रियता वाढली आहे. प्रत्यक्ष सोनं-चांदी खरेदी केल्यावर घडणावळीचा खर्च, शुद्धतेची चिंता आणि लॉकरमध्ये ठेवण्याचा खर्च येतो. याच्या उलट ईटीएफमध्ये ९९.५ टक्के ते ९९.९ टक्के शुद्ध धातू असतो आणि तो थेट डिमॅट खात्यात सुरक्षित राहतो. शेअर बाजाराच्या कामकाजाच्या वेळेत गुंतवणूकदार कधीही बाजारभावात हे युनिट खरेदी किंवा विक्री करू शकतात, त्यामुळे त्यांना तात्काळ रोख रक्कम मिळते. मात्र ईटीएफ निवडताना केवळ १२ किंवा १५ रुपये किंमत पाहून निर्णय घेऊ नये. फंडाचा खर्च गुणोत्तर, ट्रॅकिंग त्रुटी आणि बाजारातील तरलता तपासली पाहिजे. सप्टेंबर २०२६ च्या अखेरीपर्यंत गोल्ड ईटीएफची एकूण मालमत्ता १,८६,३१० कोटी रुपयांच्या पुढे गेली आहे, तर सिल्व्हर ईटीएफची मालमत्ता ८१,६३६ कोटी रुपये झाली आहे. असोसिएशन ऑफ म्युच्युअल फंड्स इन इंडियाच्या आकडेवारीनुसार नोव्हेंबर २०२५ ते ऑक्टोबर २०२६ या १२ महिन्यांत भारतीय गुंतवणूकदारांनी सोन्या-चांदीच्या ईटीएफमध्ये विक्रमी ८८,५०५ कोटी रुपयांची शुद्ध गुंतवणूक केली. त्यात गोल्ड ईटीएफमध्ये ६४,७८८ कोटी रुपये आणि सिल्व्हर ईटीएफमध्ये २३,७१७ कोटी रुपये गुंतवले गेले. केवळ जानेवारी २०२६ मध्ये गोल्ड ईटीएफमध्ये २४,०४० कोटी रुपयांची विक्रमी मासिक गुंतवणूक नोंदवली गेली. जानेवारी ते ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान सिल्व्हर ईटीएफमध्ये १७,६०१ कोटी रुपयांची शुद्ध गुंतवणूक झाली, तर पूर्ण २०२५ मध्ये हा आकडा २३,४७२ कोटी रुपये होता. खर्चाच्या बाबतीत ईटीएफ नेहमीच स्वस्त पडतो, कारण फंड ऑफ फंड्समध्ये मूळ ईटीएफच्या खर्चावर म्युच्युअल फंडाचा अतिरिक्त खर्चही जोडला जातो. आकड्यांवरून स्पष्ट दिसतंय की सोन्या-चांदीच्या दरात घसरण होत असताना गुंतवणूकदार घाबरून पैसे काढण्याऐवजी घसरणीच्या काळात खरेदी करण्यात व्यस्त आहेत.
Leave a Reply