मालेगाव तालुक्यातील काटवन परिसरात विस्तीर्ण वनक्षेत्र आहे. या जंगलात वन्यजीवांसाठी वन विभागाने कृत्रिम पाणवठे तयार केले आहेत. मात्र, या पाणवठ्यांची देखभाल हा प्रश्न आता ऐरणीवर आला आहे. दुष्काळी परिस्थितीमुळे जंगलातील नैसर्गिक पाणीस्रोत आटत चालले आहेत, तर दुसरीकडे अनेक पाणवठ्यांमध्ये घाण आणि कचरा साचल्यामुळे वन्यजीवांना स्वच्छ पाणी मिळणे कठीण झाले आहे.
२५ ते ३० पाणवठ्यांची व्यवस्था
काटवन परिसरात वन विभागाने जवळपास २५ ते ३० कृत्रिम पाणवठे उभारले आहेत. बिबट्या, तरस, कोल्हा, लांडगा, उदमांजर, हरीण, रानडुक्कर, ससे आणि मोर यांसारख्या विविध वन्यजीवांची तहान या पाणवठ्यांवर भागवली जाते. पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्यावर टँकरद्वारे पाणवठे भरले जातात. मात्र, पाणी केवळ उपलब्ध असणे पुरेसे नाही; ते स्वच्छ आणि पिण्यायोग्य असणेही तितकेच गरजेचे आहे. अनेक पाणवठ्यांतील पाणी खराब झाल्याने वन्यजीव पाण्यासाठी मानवी वस्त्यांकडे धाव घेत आहेत.
स्वच्छतेची मागणी
पाणवठे उभारल्यानंतर त्यातील पाण्याची नियमित तपासणी, स्वच्छता आणि वेळेवर पाणी भरणे आवश्यक असते. वन विभागाने काटवन परिसरातील सर्व कृत्रिम पाणवठ्यांची तातडीने पाहणी करून अस्वच्छ पाणवठे स्वच्छ करावेत आणि वन्यजीवांना स्वच्छ पाणी उपलब्ध करून द्यावे, अशी मागणी होत आहे. वनक्षेत्रात वन्यजीवांच्या पिण्याच्या पाण्यासाठी १५ वनतळी असून ११ कृत्रिम पाणवठे तयार करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. काही ठिकाणी हातपंप बसवून लहान पाणवठे करण्यात आले आहेत; टँकरद्वारेही पाणी टाकले जाते. पाणवठे स्वच्छ केल्यास त्यात अधिक पाणी साठवता येईल, असेही सांगण्यात आले.
या संदर्भात वन विभागाच्या अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला असता त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकला नाही. दरम्यान, पाणवठ्यांची देखभाल दुरुस्ती व्यवस्थित होत नसल्याने वन्यजीवांच्या पिण्याच्या पाण्यासाठीची भटकंती वाढली असून त्यांच्या जीविताला धोका निर्माण झाला आहे, असे मत मालेगाव येथील सामाजिक कार्यकर्ते निखिल पवार यांनी व्यक्त केले.
Leave a Reply