दिवाळीनंतर अनेकांना डोळ्यांची जळजळ, डोळे लाल होणे, पाणी येणे आणि घसा खवखवणे यांसारखा त्रास जाणवतो. फटाक्यांचा धूर आणि वाढलेले प्रदूषण हे त्यामागचे एक कारण असू शकते. दिवाळीच्या काळात लोक बराच वेळ घराबाहेर घालवतात, फटाके फोडतात आणि कुटुंबीय व मित्रांसोबत वेळ घालवतात. त्यामुळे धूर, धूळ आणि हवेतील सूक्ष्म कण डोळे आणि घशाला त्रास देतात.
धूर डोळ्यांना कसा त्रास देतो?
फटाक्यांमधील धूर, सूक्ष्म कण आणि रसायने डोळ्यांच्या बाह्य पृष्ठभागाला त्रास देतात. त्यामुळे डोळे लाल होणे, जळजळ होणे, खाज सुटणे आणि पाणी येणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. धुराच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्यास किंवा धूर साचणाऱ्या बंद जागेत राहिल्यास हा त्रास अधिक वाढतो. ज्यांना आधीपासून डोळे कोरडे पडण्याचा किंवा ॲलर्जीचा त्रास आहे, त्यांना हा त्रास जास्त जाणवू शकतो. धूळ आणि राखही डोळ्यांत जाऊ शकते. अशा वेळी डोळे चोळल्याने समस्या आणखी वाढते.
कोणती लक्षणे दिसतात?
डोळे लाल होणे, जळजळ होणे, खाज सुटणे, डोळ्यांतून जास्त पाणी येणे, कोरडेपणा आणि डोळ्यांत आग होणे ही सामान्य लक्षणे आहेत. काहींना प्रखर प्रकाश पाहण्यास अडचणही येऊ शकते. धूर आणि हवेतील प्रदूषकांमुळे घसा खवखवणे आणि अस्वस्थताही जाणवू शकते. लक्षणे प्रत्येक व्यक्तीनुसार वेगवेगळी असतात. डोळ्यांची जळजळ ही नेहमीच गंभीर समस्या नसते, परंतु त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
त्रास कमी करण्यासाठी काय करावे?
सर्वप्रथम धूर आणि प्रदूषणापासून दूर व्हा. बाहेर दाट धूर असल्यास स्वच्छ हवा असलेल्या ठिकाणी जा. डोळ्यांत धूळ किंवा बाह्य कण गेल्यास स्वच्छ पाण्याने किंवा निर्जंतुक सलाईनने डोळे हळुवारपणे धुवा. डोळे चोळणे टाळा. अडकलेले कण बोटाने, टिश्यूने किंवा कापसाच्या बोळ्याने काढण्याचा प्रयत्न करू नका. बंद पापण्यांवर स्वच्छ, थंड पट्टी ठेवल्याने सौम्य जळजळ आणि खाजेपासून काही प्रमाणात आराम मिळू शकतो. डोळे कोरडे पडत असतील तर कृत्रिम अश्रू मदत करू शकतात. गरज भासल्यास प्रिझर्व्हेटिव्ह-मुक्त कृत्रिम अश्रू हा एक पर्याय असू शकतो. मात्र डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय अँटीबायोटिक्स, स्टिरॉइड्स किंवा डोळ्यांची लालसरपणा कमी करणारे ड्रॉप्स वापरू नयेत. कॉन्टॅक्ट लेन्स वापरत असाल आणि डोळ्यांना जळजळ होत असेल, तर त्या ताबडतोब काढून टाका आणि डोळे बरे होईपर्यंत लेन्स वापरणे टाळा.
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
जळजळ, वेदना, लालसरपणा किंवा अंधुक दिसणे कायम राहिल्यास नेत्रतज्ञांचा सल्ला घ्या. डोळ्यांमध्ये तीव्र वेदना, तीव्र जळजळ, डोळे उघडण्यास अडचण, अंधुक किंवा कमी दिसणे आणि प्रकाशाची वाढलेली संवेदनशीलता यांसारख्या लक्षणांकडे सामान्य जळजळ म्हणून दुर्लक्ष करू नये. दिवाळीनंतर हवेत धूर किंवा प्रदूषण कायम राहिल्यास घराबाहेर जास्त वेळ घालवणे टाळा. बाहेरची हवा विशेषतः प्रदूषित असल्यास खिडक्या बंद ठेवणे उपयुक्त ठरू शकते. फटाक्यांच्या जवळ उभे राहणे टाळा. फटाके हाताळल्यानंतर हात पूर्णपणे स्वच्छ धुवा आणि घाणेरड्या हातांनी डोळ्यांना स्पर्श करू नका. मुलांची विशेष काळजी घ्या आणि त्यांना फटाक्यांपासून सुरक्षित अंतरावर ठेवा. ही माहिती सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे; कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply