नवी मुंबई-पनवेलमध्ये हवा बिघडली, नागरिक हैराण

नवी मुंबई आणि पनवेल परिसरात राहणाऱ्या लाखो नागरिकांच्या श्वासावर प्रदूषणाचे संकट घोंघावत आहे. हिवाळ्याच्या आगमनासोबतच हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक सातत्याने ढासळत असून, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ मात्र सुस्त असल्याचे चित्र आहे. दिघा, ऐरोली, घणसोली, कोपरखैरणे, तुर्भे, महापे, वाशी, सानपाडा, जुईनगर, नेरूळ आणि बेलापूर या नागरी पट्ट्यांपासून ते तळोजा, कळंबोली, खारघर, कामोठे, नवीन पनवेल, पनवेल शहर आणि खांदा कॉलनीपर्यंतच्या संपूर्ण भागात हवा खराब होत चालली आहे.

एक्यूआय १६२ वर, पीएम २.५ मानकांपेक्षा कित्येक पटींनी जास्त

६ नोव्हेंबरला सकाळी वाशी आणि महापे परिसरात एक्यूआय थेट १६२ या खराब श्रेणीत नोंदवला गेला. हवेतील पीएम २.५ चे प्रमाण सुरक्षित मानकांपासून अनेक पटींनी जास्त होते. गेल्या आठवडाभरात तळोजा, खारघर आणि पनवेल भागात दररोज पहाटे ६ ते सकाळी ९ या वेळेत सूक्ष्म धूलिकणांचे प्रमाण भारतीय मानकांपेक्षा २ ते ५ पटीने जास्त नोंदवले जात आहे. तापमान रोधामुळे रात्रभर साचलेले प्रदूषक घटक जमिनीलगतच रेंगाळतात, त्यामुळे सकाळी फिरायला जाणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आणि लहान मुलांसाठी ही हवा घातक ठरत आहे.

कारवाईची जबाबदारी महापालिकांवर, दिवाळीची चिंता

वायू (प्रदूषण प्रतिबंध व नियंत्रण) अधिनियम, १९८१ अंतर्गत प्रदूषण करणाऱ्या कारखान्यांवर कडक दंडात्मक कारवाई करण्याचे, उत्पादन बंद करण्याचे आणि परवाने रद्द करण्याचे अधिकार प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडे आहेत. मात्र प्रत्यक्षात ही जबाबदारी नवी मुंबई आणि पनवेल महापालिकांवर ढकलली जात असल्याचा आरोप होत आहे. तळोजा एमआयडीसी आणि ठाणे-बेलापूर औद्योगिक पट्ट्यातून रात्री सोडला जाणारा रासायनिक धूर, तसेच सायन-पनवेल महामार्ग आणि जेएनपीटी कॉरिडॉरवरून धावणाऱ्या हजारो अवजड डिझेल वाहनांचे उत्सर्जन यावर कारवाई कोण करणार, असा सवाल नागरिक विचारत आहेत. मंडळ केवळ काही बांधकाम साइट्स किंवा आरएमसी प्लँट्सना नोटिसा बजावत असून, हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी कोणतीही ठोस कारवाई दिसत नसल्याचे चित्र आहे. येत्या काही दिवसांत दिवाळीच्या आतषबाजीमुळे वातावरणात बेरियम नायट्रेट, सल्फर डायऑक्साइड आणि नायट्रोजन डायऑक्साइडचे विषारी कण मोठ्या प्रमाणात साचण्याची भीती आहे. मंडळाच्या अंदाजानुसार दिवाळीच्या रात्री आणि त्यानंतरच्या दिवसांत एक्यूआय १५० ते २५० पार जाऊन हवा अत्यंत खराब श्रेणीत पोहोचण्याचा धोका आहे. न्यायालयांच्या निर्देशांनंतरही बेकायदा रासायनिक फटाक्यांच्या विक्रीवर आणि वेळेच्या उल्लंघनावर सक्षम दक्षता यंत्रणा कार्यरत नसल्याचे सांगितले जात आहे.

स्रोत: मूळ बातमी