आजच्या काळात स्मार्टफोन हेच आपले बँक खाते आणि पाकीट बनले आहे. फोनपे, गुगल पे आणि मोबाईल बँकिंग ॲप्समधून रोजचे व्यवहार काही सेकंदांत होतात. पण याच सोयीबरोबर धोका वाढला आहे. एका छोट्याशा चुकीमुळे बँक खाते रिकामे होण्याचा धोका असतो. बनावट फाईल्स, असुरक्षित सार्वजनिक वाय-फाय आणि कमकुवत पासवर्ड यांचा फायदा घेऊन हॅकर्स फोनचा ताबा घेऊ शकतात. पाच सोप्या सवयी अंगीकारल्या, तर तुमचे पैसे सुरक्षित राहू शकतात.
पाच महत्त्वाच्या सवयी
१. बाहेरील एपीके फाईल्स टाळा: बँकिंग आणि पेमेंट ॲप्स नेहमी अधिकृत गुगल प्ले स्टोअर किंवा ॲपल ॲप स्टोअरवरूनच घ्या. व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्रामवर आलेल्या अनोळखी लिंकवरून एपीके फाईल चुकूनही बसवू नका. अशा बनावट फाईल्समध्ये मालवेअर असतो, जो फोनच्या पडद्याचा दूरस्थ ताबा हॅकर्सना देतो आणि तुमचा यूपीआय पिन व ओटीपी चोरतो.
२. ॲप लॉक आणि बायोमेट्रिक सुरक्षा सुरू ठेवा: केवळ फोनचा स्क्रीन लॉक पुरेसा नसतो. अनलॉक फोन चुकून दुसऱ्याच्या हातात पडला, तर पेमेंट ॲप्स सुरक्षित राहावीत यासाठी फोनपे आणि गुगल पेच्या सेटिंग्जमध्ये ॲप लॉक किंवा फिंगरप्रिंट व फेस आयडीसारखे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण नक्की सुरू ठेवा. यूपीआय पिन जन्मतारीख किंवा १२३४ सारखा सोपा ठेवू नका; कठीण पिन ठेवा आणि दर काही महिन्यांनी तो बदलत राहा.
३. सार्वजनिक वाय-फायवर व्यवहार टाळा: रेल्वे स्थानक, विमानतळ, कॅफे किंवा हॉटेलमधील मोफत सार्वजनिक वाय-फाय नेटवर्क अनेकदा असुरक्षित असतात. अशा नेटवर्कशी जोडलेले असताना सायबर गुन्हेगार मॅन-इन-द-मिडल हल्ल्याद्वारे तुमचा डेटा चोरू शकतात. त्यामुळे पैसे पाठवताना नेहमी स्वतःचा मोबाईल डेटा वापरा आणि फोनमधील वाय-फायशी आपोआप जोडले जाण्याचा पर्याय बंद ठेवा.
४. फोनची यंत्रणा आणि ॲप्स अद्ययावत ठेवा: अनेकजण सॉफ्टवेअर अद्ययावत करण्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, कंपन्या दर महिन्याला पाठवतात ते सुरक्षा पॅच फोनमधील जुन्या तांत्रिक त्रुटी बंद करण्यासाठी असतात. त्यामुळे अँड्रॉइड किंवा आयओएस आणि सर्व बँकिंग ॲप्स नेहमी नवीनतम आवृत्तीवर ठेवा. फोन कधीही रूट किंवा जेलब्रेक करू नका, कारण त्यामुळे फोनची मूळ सुरक्षा व्यवस्था कमकुवत होते.
५. ॲपच्या परवानग्या तपासा आणि व्यवहार मर्यादा ठरवा: अनावश्यक ॲप्सना एसएमएस आणि अॅक्सेसिबिलिटीची परवानगी देऊ नका, कारण त्यातून बँकेचे ओटीपी वाचले जाऊ शकतात. याशिवाय, बँकिंग आणि यूपीआय ॲपमध्ये दैनंदिन व्यवहाराची मर्यादा ठरवून ठेवा, जेणेकरून आपत्कालीन परिस्थितीत मोठे आर्थिक नुकसान टळेल.
दैनंदिन व्यवहारात लक्षात ठेवा
डिजिटल व्यवहार सोयीचे झाले असले, तरी सावधगिरी हीच खरी सुरक्षा आहे. ॲप्स नेहमी अधिकृत ठिकाणावरून घेणे, पिन कठीण ठेवणे, सार्वजनिक वाय-फाय टाळणे, फोन अद्ययावत ठेवणे आणि परवानग्या तपासणे या पाच सवयी रोजच्या वापराचा भाग बनवल्या, तर कष्टाचे पैसे सुरक्षित राहतील.
Leave a Reply