संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबी होणे हे केवळ आर्थिक उद्दिष्ट नाही, तर रणनीतीच्या दृष्टीनेही ते अत्यंत आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी रविवारी केले. एका कार्यक्रमात आभासी पद्धतीने उपस्थितांना संबोधित करताना त्यांनी देशाच्या संरक्षण क्षमतेतील प्रगती आणि गुणवत्तेच्या महत्त्वावर भर दिला.
क्षेपणास्त्र विकास, नौदलाची जहाजे आणि प्लॅटफॉर्म, विमान व अंतराळ अभियांत्रिकी, रडार प्रणाली तसेच अंतराळ प्रयोग या क्षेत्रांत देशाने अलीकडच्या काळात लक्षणीय प्रगती केली आहे, असे सिंह यांनी नमूद केले. देशातील वैज्ञानिक, अभियंते, उत्पादन संस्था आणि उद्योग जगताची तांत्रिक क्षमता सातत्याने वाढत असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
गुणवत्ता आणि विश्वासार्हतेवर भर
भारतीय संरक्षण तंत्रज्ञानात जसजशा आधुनिक आणि गुंतागुंतीच्या प्रणालींचा समावेश होत आहे, तसतशी त्यांची गुणवत्ता आणि विश्वासार्हता तपासणे तितकेच महत्त्वाचे बनले आहे, असे संरक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केले. प्रत्येक महत्त्वाची सामग्री, सुटे भाग, जोडणी आणि निर्मिती प्रक्रिया ही गुणवत्तेच्या कसोटीवर उतरलीच पाहिजे, असे ते म्हणाले.
एखाद्या देशाची प्रगती ही त्याने कोणती प्रणाली विकसित केली यावरच अवलंबून नसते, तर ती प्रणाली किती दर्जेदार, विश्वासार्ह आणि सुरक्षित आहे यावरही ठरते, असे सिंह यांनी सांगितले. रणनीतीच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असलेल्या संरक्षण क्षेत्रात याचे महत्त्व अधिकच वाढते, कारण तिथे झालेल्या एका चुकीचेही गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे गुणवत्ता ही केवळ निर्मिती प्रक्रियेचा औपचारिक भाग नसून सैनिकी मोहिमांची विश्वासार्हता आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचा मोठा आधार आहे.
बिनविनाशी चाचणी तंत्रज्ञानाची भूमिका
या संदर्भात बिनविनाशी परीक्षण आणि मूल्यमापन तंत्रज्ञानाची भूमिका खूप महत्त्वाची ठरते, असे संरक्षणमंत्र्यांनी सांगितले. या तंत्रज्ञानामुळे एखादी सामग्री, सुटे भाग किंवा रचनेला कोणतेही नुकसान न पोहोचवता त्याची मजबुती आणि आतील स्थिती तपासता येते. निर्मितीच्या वेळीच संभाव्य त्रुटी शोधून उपकरणांची गुणवत्ता निश्चित करता येते, असेही त्यांनी यावेळी नमूद केले.
Leave a Reply