कस्तुरबा रुग्णालयात दुर्मिळ ‘नवरंगा’चे दर्शन!

रुग्णालय म्हटले की रुग्णांची गर्दी, उपचारांची धावपळ आणि सततची लगबग डोळ्यांसमोर येते. मात्र मुंबईच्या कस्तुरबा रुग्णालयाच्या आवारात निसर्गाने एक अनपेक्षित सुखद भेट दिली आहे. येथे दुर्मिळ आणि रंगीबेरंगी इंडियन पिट्टा अर्थात ‘नवरंग’ या पक्ष्याचे दर्शन घडले आहे.

रुग्णालयातील प्लास्टिक सर्जन डॉ. मंगेश पवार यांच्या नजरेस हा देखणा पक्षी पडला. डॉ. पवार हे नायर रुग्णालयातील प्लास्टिक सर्जन असून त्यांना कस्तुरबातील बर्न वॉर्डमध्ये ड्युटी लागते. त्याप्रमाणे ते तिकडे गेले असता शनिवारी सकाळी त्यांना नवरंगाचे दर्शन झाले. डॉ. पवार हे पक्षीनिरीक्षक असून राज्यात ठिकठिकाणी जाऊन पक्ष्यांचा अभ्यास करतात.

नवरंगाची ओळख

इंडियन पिट्टा हा आपल्या बहुरंगी पिसाऱ्यामुळे ‘नवरंग’ म्हणून ओळखला जातो. हिरवा, निळा, पिवळा, नारिंगी, लाल आणि काळ्या रंगांच्या आकर्षक छटांनी नटलेला हा पक्षी दिसायला अत्यंत देखणा असतो. प्रामुख्याने दाट झाडी आणि जंगल परिसरात आढळणारा हा पक्षी मुंबईच्या गजबजलेल्या मध्यवर्ती भागातील रुग्णालयाच्या आवारात दिसणे विशेष लक्षवेधी ठरले आहे.

स्थलांतराच्या काळात महत्त्वाची नोंद

इंडियन पिट्टा हा प्रामुख्याने केरळ आणि श्रीलंकेत आढळणारा पक्षी आहे. कोकण आणि पश्चिम घाट परिसरातही त्याचे दर्शन क्वचितच घडते. सध्या या पक्ष्याचा स्थलांतराचा काळ सुरू असून तो मुंबईच्या जवळपासच्या कर्नाळा परिसरापर्यंत येतो. मात्र कर्नाळ्यापलीकडे थेट मुंबईच्या मध्यवर्ती भागातील कस्तुरबा रुग्णालयाच्या आवारात त्याचे दर्शन घडणे ही विशेष बाब असल्याचे डॉ. पवार यांनी सांगितले.

महानगरातील पक्ष्यांचे स्थलांतर, त्यांचा अधिवास आणि पर्यावरणीय बदलांच्या दृष्टीने या नोंदीचा अभ्यास होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. कस्तुरबातील नवरंगाच्या दर्शनाने शहरातील झाडे, हिरवळ आणि पक्ष्यांसाठी अनुकूल नैसर्गिक अधिवास टिकवण्याचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे. काँक्रीटच्या जंगलातही निसर्गाने आपले अस्तित्व जपले असल्याची सुखद जाणीव ‘नवरंगा’ने करून दिली आहे.

डॉ. पवार यांनी सांगितले की, मुंबईसारख्या गजबजलेल्या शहरात इंडियन पिट्टा दिसेल आणि तोही कस्तुरबा रुग्णालयाच्या आवारात, याची अजिबात कल्पना नव्हती. रुग्णालयाच्या रोजच्या कामाच्या व्यापात अचानक या नऊ रंगांच्या पाहुण्याचे दर्शन घडले. त्याचे रंग आणि देखणेपणा पाहून क्षणभर नजरच हटत नव्हती. निसर्ग आपल्याला अशा अनपेक्षित क्षणी आनंदाची भेट देतो, याचा हा अविस्मरणीय अनुभव असल्याचे त्यांनी सांगितले.

स्रोत: मूळ बातमी