बदललेल्या जीवनशैलीबरोबर माणसांच्या सवयीही मोठ्या प्रमाणात बदलल्या आहेत. शारीरिक हालचालींचा अभाव, निद्रानाश, जंक फूडचे सेवन आणि गॅजेट्सचा वाढता वापर यामुळे जीवनशैलीशी संबंधित आजारांची प्रकरणे सातत्याने वाढत आहेत. पूर्वी हे आजार मोठ्यांचे मानले जात होते, परंतु आता ते केवळ तरुणांनाच नाही तर लहान मुलांनाही आपला बळी बनवत आहेत. चुकीच्या सवयींना आहारी गेल्यास हे आजार अनुवांशिकतेच्या रूपात पुढच्या पिढीलाही मिळू शकतात, त्यामुळे आपल्या आयुष्यात बदल करणे गरजेचे आहे.
चुकीच्या सवयींमुळे होणारे आजार
हृदयाच्या स्नायू आणि रक्तवाहिन्यांच्या भिंतीवर परिणाम करणाऱ्या कोणत्याही विकृतीला हृदयरोग म्हणता येते. धुम्रपान, मधुमेह आणि उच्च कोलेस्टेरॉलमुळे याचा धोका वाढतो. हृदयविकाराने ग्रस्त असलेल्या लोकांमध्ये भारताचा जगात पहिला क्रमांक लागतो. देशातील पाच कोटी लोक हृदयविकाराने त्रस्त आहेत. यातून मृत्युमुखी पडलेल्या लोकांपैकी ३० ते ४० टक्के लोक हे ३४ ते ६४ वयोगटातील आहेत.
जेव्हा स्वादुपिंड पुरेसे इन्सुलिन तयार करू शकत नाही किंवा शरीर प्रभावीपणे इन्सुलिन तयार करू शकत नाही, तेव्हा मधुमेह होतो. इन्सुलिन हे रक्तातील साखर नियंत्रित करणारे हार्मोन आहे. अनियंत्रित मधुमेहामुळे रक्तातील साखरेची पातळी लक्षणीय वाढते, याला हायपरग्लायसेमिया म्हणतात.
उच्च रक्तदाबामध्ये रक्तवाहिन्यांमधील रक्तदाब वाढतो, ज्यामुळे हृदयाला रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्त परिसंचरण करण्यासाठी सामान्यपेक्षा जास्त मेहनत करावी लागते. एका सर्वेक्षणानुसार, भारतातील महानगरांमधील सुमारे २५ टक्के लोक उच्च रक्तदाबाने ग्रस्त आहेत. ताणतणाव, लठ्ठपणा आणि चुकीच्या खाण्याच्या सवयी हे उच्च रक्तदाबाचे मुख्य जोखीम घटक मानले जातात.
मानसिक आरोग्य आणि कर्करोग
धावपळीच्या जीवनात प्रत्येकजण काम, यश, पैसा आणि पदाच्या मागे धावत असतो, जे मानसिकरीत्या त्रासदायक ठरते. नाती आता पूर्वीसारखी गोड राहिली नाहीत आणि लोक आत्मकेंद्रित झाले आहेत, ज्यामुळे एकटेपणा वाढला आहे. हाच एकटेपणा नैराश्य येण्याचे मोठे कारण आहे. खाण्याच्या सवयी बदलल्या आहेत आणि झोपेची पद्धतही विस्कळीत झाली आहे. आकडेवारीनुसार, देशातील २० ते २५ टक्के तरुण नैराश्याचे बळी आहेत.
शरीराच्या कोणत्याही भागात कर्करोग वाढतो तेव्हा काही लक्षणे दिसतात. कर्करोग कुठे आहे, त्याचा आकार किती आहे आणि त्या अवयवाला किंवा ऊतींना किती नुकसान झाले आहे यावर ही लक्षणे अवलंबून असतात. शरीरात कुठेही फुगवटा दिसणे, दीर्घकाळापर्यंत खोकला आणि घसा खवखवणे, आतड्यांसंबंधी सवयींमध्ये बदल आणि शरीरात व डोक्यात तीव्र वेदना ही त्याची काही लक्षणे आहेत. शिस्तबद्ध जीवनशैलीतून हे आजार टाळता येतात आणि जीवनशैलीत बदल करून त्यावर नियंत्रणही ठेवता येते.
Leave a Reply