आजच्या डिजिटल युगात लॅपटॉप हा केवळ कार्यालयीन कामापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. ऑनलाइन वर्ग, असाइनमेंट तयार करणे, इंटरनेटवर माहिती शोधणे, प्रकल्प अहवाल बनवणे आणि विविध व्यावसायिक कामांसाठी लॅपटॉपचा वापर मोठ्या प्रमाणात केला जातो. विशेषतः विद्यार्थी आणि नोकरदारांसाठी लॅपटॉप हा दैनंदिन जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनला आहे. फ्रीलान्सिंग आणि कोडिंग करणाऱ्यांसाठीही तो अत्यंत महत्त्वाचे साधन आहे.
मात्र लॅपटॉपवर काम करताना अनेकजण छोट्या-छोट्या गोष्टींसाठी वारंवार माउस किंवा ट्रॅकपॅडचा वापर करतात. त्यामुळे कामाचा वेग कमी होतो आणि साध्या कामांसाठीही अधिक वेळ खर्च होतो. विंडोजमधील काही खास कीबोर्ड शॉर्टकट माहिती असतील, तर अनेक कामे सहज आणि कमी वेळेत पूर्ण करता येऊ शकतात. विद्यार्थी, नोकरदार आणि नियमित लॅपटॉप वापरणाऱ्यांसाठी विशेष उपयुक्त ठरू शकणारे पाच शॉर्टकट जाणून घेऊ.
पाच उपयुक्त शॉर्टकट
१. Ctrl + Shift + T : इंटरनेटवर अभ्यास किंवा संशोधन करताना ब्राउजरमध्ये अनेक टॅब उघडले जातात. अशावेळी एखादा महत्त्वाचा टॅब चुकून बंद होण्याची शक्यता असते. ब्राउजरच्या इतिहासात जाऊन ती वेबसाइट शोधण्याऐवजी Ctrl + Shift + T दाबल्यास शेवटचा बंद केलेला टॅब पुन्हा उघडतो. एकापेक्षा जास्त टॅब बंद झाले असतील, तर हा शॉर्टकट वारंवार वापरून ते पुन्हा उघडता येतात.
२. Windows + V : सामान्यतः मजकूर कॉपी करण्यासाठी Ctrl + C आणि पेस्ट करण्यासाठी Ctrl + V वापरले जाते. मात्र या पद्धतीत शेवटची कॉपी केलेली गोष्टच क्लिपबोर्डमध्ये उपलब्ध असते. Windows + V दाबल्यावर क्लिपबोर्ड हिस्ट्री उघडते. त्यामध्ये यापूर्वी कॉपी केलेले मजकूर आणि समर्थित प्रतिमांची यादी दिसते. त्यातील आवश्यक मजकूर निवडून पुन्हा पेस्ट करता येतो. पहिल्यांदा हा शॉर्टकट वापरताना क्लिपबोर्ड हिस्ट्री सुरू करण्यासाठी Turn On पर्याय निवडावा लागतो.
३. Windows + Left/Right Arrow : लॅपटॉपवर एकाच वेळी दोन वेगवेगळ्या विंडोमध्ये काम करायचे असेल, तर हा शॉर्टकट अतिशय उपयोगी आहे. एका बाजूला ऑनलाइन व्याख्यान सुरू ठेवून दुसऱ्या बाजूला नोंदी तयार करायच्या असतील किंवा एका फाइलमधील माहिती पाहून दुसऱ्या फाइलमध्ये ती लिहायची असेल, तर विंडो वारंवार बदलण्याची गरज नाही. Windows + Left Arrow किंवा Windows + Right Arrow दाबल्यास सध्या सुरू असलेली विंडो स्क्रीनच्या डाव्या किंवा उजव्या बाजूला सेट होते. त्यानंतर दुसरी विंडो उघडून उर्वरित जागेत ठेवता येते.
४. Windows + Shift + S : संपूर्ण स्क्रीनचा स्क्रीनशॉट घेण्याऐवजी एखादा विशिष्ट मजकूर, आलेख, फोटो किंवा नोंदींचा भाग कॅप्चर करायचा असेल, तर हा शॉर्टकट वापरा. ही की दाबल्यावर विंडोजमधील स्निपिंग टूलचे स्क्रीनशॉट पर्याय दिसतात. त्यानंतर माउसच्या मदतीने स्क्रीनवरील आवश्यक भाग निवडता येतो. निवडलेला स्क्रीनशॉट क्लिपबोर्डमध्ये कॉपी होतो. त्यानंतर Ctrl + V वापरून तो वर्ड फाइल, ईमेल किंवा चॅटमध्ये पेस्ट करता येतो.
५. Windows + D : लॅपटॉपवर काम करताना अनेक फोल्डर, ब्राउजर आणि अॅप्स उघडलेले असतात. अशावेळी डेस्कटॉपवरील एखादी फाइल उघडायची असल्यास प्रत्येक विंडो मिनिमाइज करण्याची गरज पडू शकते. मात्र Windows + D दाबल्यास सर्व उघड्या विंडो मिनिमाइज होऊन थेट डेस्कटॉप दिसतो. पुन्हा हाच शॉर्टकट दाबल्यास आधी उघडलेल्या विंडो पुन्हा दिसू शकतात.
शॉर्टकट लक्षात ठेवा, वेळ वाचवा
लॅपटॉपवर काम करताना या पाच शॉर्टकटचा नियमित वापर केल्यास वारंवार माउस किंवा ट्रॅकपॅड वापरण्याची गरज कमी होऊ शकते. विशेषतः विद्यार्थी, कार्यालयात काम करणारे कर्मचारी आणि सतत इंटरनेटवर संशोधन करणाऱ्यांसाठी हे शॉर्टकट उपयुक्त आहेत. त्यामुळे हे शॉर्टकट एकदा शिकून घ्या आणि रोजच्या कामात त्यांचा वापर करा.
Leave a Reply