आजच्या बदलत्या जीवनशैलीमुळे लहान मुलांमध्ये लठ्ठपणाची समस्या झपाट्याने वाढत आहे. कमी वयातच मुलांचं वजन प्रमाणापेक्षा जास्त वाढत असून ही बाब पालकांसाठी चिंतेची ठरत आहे. बालवयातील लठ्ठपणामुळे भविष्यात मधुमेह, हृदयविकार आणि सांधेदुखीसारख्या गंभीर आरोग्य समस्यांचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप या सवयी लहानपणापासूनच लावणं गरजेचं आहे. मुलांना लठ्ठपणापासून दूर ठेवण्यासाठी कोणते बदल करावेत, याबाबत जाणून घेऊया.
आहार, स्क्रीन वेळ आणि पाणी
मुलांच्या शारीरिक वाढीसाठी संतुलित आहार अत्यंत महत्त्वाचा आहे. मात्र सध्या पिझ्झा, बर्गर, चिप्स, पॅकेटबंद पदार्थ, शीतपेये आणि मैद्यापासून तयार केलेले पदार्थ मुलांमध्ये जास्त प्रमाणात खाल्ले जात आहेत. या पदार्थांत कॅलरी जास्त आणि पोषणमूल्यं कमी असतात. त्यामुळे अशा पदार्थांचं सेवन मर्यादित ठेवावं. मुलांच्या आहारात ताजी फळं, हिरव्या पालेभाज्या, डाळी, कडधान्यं, संपूर्ण धान्यं, दूध आणि दही यांसारख्या पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करावा. आजकाल मुलं तासनतास मोबाईल, टीव्ही आणि लॅपटॉपसमोर बसून राहतात. त्यामुळे त्यांच्या शारीरिक हालचाली कमी होतात. सतत बसून राहण्याची ही सवय वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरू शकते. पालकांनी मुलांच्या स्क्रीन वेळेवर मर्यादा घालावी. त्यांना मैदानी खेळांसाठी प्रोत्साहन द्यावं. उद्यानात खेळणं, सायकल चालवणं, फुटबॉल आणि बॅडमिंटन यांसारख्या खेळांमुळे शरीराची हालचाल वाढते आणि शारीरिक क्षमता सुधारते. मुलांना साध्या पाण्यापेक्षा शीतपेये, सोडा आणि साखरयुक्त पेयं अधिक आवडतात. मात्र अशा पेयांमधील अतिरिक्त साखरेमुळे कॅलरी वाढतात आणि वजन वाढण्याचा धोका निर्माण होतो. त्यामुळे मुलांना नियमितपणे पुरेसं साधं पाणी पिण्याची सवय लावावी. शीतपेयांऐवजी नारळपाणी, साखर न घातलेलं लिंबूपाणी आणि ताक यांसारखे पर्याय देता येतात.
कुटुंबाची भूमिका आणि पुरेशी झोप
मुलं आपल्या पालकांचं अनुकरण करत असतात. त्यामुळे पालकांच्या खाण्यापिण्याच्या आणि दैनंदिन सवयींचा मुलांवर मोठा प्रभाव पडतो. मुलांना सकस आहार आणि व्यायामाचं महत्त्व सांगण्याबरोबरच पालकांनी स्वतःही निरोगी जीवनशैली स्वीकारावी. कुटुंबातील सर्वांनी एकत्र व्यायाम करणं, चालायला जाणं आणि पौष्टिक आहार घेणं यामुळे मुलांमध्ये चांगल्या सवयी विकसित होतात. मुलांच्या आरोग्यासाठी पुरेशी आणि नियमित झोप अत्यंत आवश्यक आहे. झोप अपुरी झाल्यास शरीरातील हार्मोन्सचं संतुलन बिघडू शकतं. त्यामुळे भूक वाढणं आणि गोड किंवा जास्त कॅलरी असलेले पदार्थ खाण्याची इच्छा निर्माण होऊ शकते. म्हणूनच मुलांच्या वयानुसार त्यांच्या झोपेचं वेळापत्रक निश्चित करावं. झोपण्याच्या किमान एक तास आधी मोबाईल, टीव्ही आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर बंद करावा. झोपण्यासाठी शांत, स्वच्छ आणि आरामदायी वातावरण तयार करावं. लहान वयातील लठ्ठपणा ही केवळ दिसण्याशी संबंधित समस्या नसून भविष्यातील आरोग्यावर परिणाम करणारी गोष्ट आहे. त्यामुळे मुलांना लहानपणापासूनच संतुलित आहार, नियमित खेळ, पुरेशी झोप आणि शिस्तबद्ध दिनचर्येची सवय लावणं गरजेचं आहे. पालकांनी मुलांच्या वजनाकडे आणि वाढीकडे लक्ष द्यावं. वजन वाढत असल्याची चिंता असल्यास बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानावर आधारित असून मुलांच्या आहारात किंवा व्यायामात कोणतेही बदल करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
Leave a Reply