स्वयंपाक करताना हिरवी किंवा लाल मिरची कापल्यानंतर अनेकदा हातांना आग पडल्यासारखी जळजळ जाणवते. काही वेळा हात साबणाने धुतल्यानंतरही हा त्रास कमी होत नाही. मात्र, काही सोप्या घरगुती उपायांनी हा त्रास कमी करण्यास मदत मिळू शकते.
जळजळ का होते?
मिरचीमध्ये कॅप्सायसिन नावाचे रसायन असते. यामुळेच मिरचीला तिखटपणा येतो. मिरची कापताना किंवा बिया काढताना हा घटक हातांच्या त्वचेच्या संपर्कात येतो. त्यामुळे त्वचेतील उष्णता आणि वेदना जाणवणाऱ्या नसांना उत्तेजना मिळते. यामुळे हातांच्या बोटांना आणि तळहातांना जळजळ होते, त्वचा लाल होऊन खाज सुटते.
सहा घरगुती उपाय
तेलाचा वापर: कॅप्सायसिन हा तेलात विरघळणारा घटक आहे. त्यामुळे थोडे खाद्यतेल हातांवर लावून हलक्या हाताने चोळल्यास त्वचेवरील मिरचीचा अंश सैल होण्यास मदत होऊ शकते. त्यानंतर साबण आणि पाण्याने हात व्यवस्थित धुवा.
थंड पाणी: हातांना जळजळ होत असल्यास थंड किंवा साधारण गार पाण्याने हात धुवा. यामुळे त्वचेला तात्पुरता आराम मिळू शकतो. खूप गरम पाणी वापरणे टाळा.
दूध: दुधामधील प्रथिने आणि चरबीमुळे कॅप्सायसिनचा त्रास कमी होण्यास मदत होऊ शकते. हातांवर थोडे थंड दूध लावून काही मिनिटांनी सौम्य साबणाने हात धुवा.
साबणाने स्वच्छ धुवा: हात साध्या पाण्याने धुतल्याने कॅप्सायसिन पूर्णपणे निघेलच असे नाही. त्यामुळे तेलाचा अंश काढण्यासाठी सौम्य डिश सोप किंवा हात धुण्याचा साबण वापरून हात व्यवस्थित स्वच्छ करा.
थंड पट्टी: जळजळ जास्त होत असल्यास स्वच्छ कापड थंड पाण्यात भिजवून हातांवर काही वेळ ठेवा. यामुळे जळजळ आणि अस्वस्थता कमी होण्यास मदत मिळू शकते. बर्फ थेट त्वचेवर लावू नका.
मीठ-लिंबू: हातांना चिकटपणा आणि जळजळ दोन्ही जाणवत असेल, तर थोडे मीठ आणि लिंबाचा रस एकत्र करून हळूवारपणे चोळा. यामुळे त्वचा स्वच्छ होईल आणि जळजळ कमी होईल. मात्र, हातांवर जखमा किंवा काप असतील तर हा उपाय टाळा.
मिरची कापताना काळजी घ्या
मिरची कापताना हातमोजे वापरा. मिरची कापल्यानंतर हात साबणाने व्यवस्थित धुवा. मिरची हाताळल्यानंतर डोळे, नाक किंवा चेहऱ्याला स्पर्श करू नका. मिरची कापण्यासाठी स्वतंत्र चॉपिंग बोर्ड आणि चाकू वापरा. जळजळ तीव्र किंवा कायम राहिल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्या.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply