हिवाळ्यात आजारी पडण्याचे प्रमाण वाढते, त्यामुळे या ऋतूत आरोग्याची अधिक काळजी घ्यावी लागते. विशेषतः उच्च रक्तदाबाचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी या दिवसांत अधिक सावध राहणे गरजेचे आहे. तापमानात घट झाल्याने रक्तवाहिन्या आकुंचन पावू लागतात आणि रक्तप्रवाह सुरळीत ठेवण्यासाठी हृदयाला अधिक मेहनत घ्यावी लागते. याचा परिणाम रक्तदाबावर होऊ शकतो. त्यामुळे थंडीच्या दिवसांत नियमित रक्तदाब तपासणे आणि आरोग्यदायी आहार घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
थंडीत रक्तदाब वाढण्यामागची कारणे
हिवाळ्यात तापमान कमी झाल्यावर शरीरातील उष्णता टिकवून ठेवण्यासाठी रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात. या प्रक्रियेला व्हॅसोकॉन्स्ट्रिक्शन म्हणतात. यामुळे रक्तप्रवाहादरम्यान रक्तवाहिन्यांवरील दाब वाढतो आणि रक्तदाब वाढू शकतो.
थंडीमुळे लोक सकाळचे चालणे, व्यायाम आणि इतर शारीरिक हालचाली कमी करतात. जास्त वेळ बसल्याने आणि कमी हालचालींमुळे वजन वाढू शकते, याचा परिणाम रक्तदाबावर होतो. थंडीच्या दिवसांत अनेकांना भजी, पराठे, खारट आणि मसालेदार पदार्थ खायला आवडतात. यामध्ये मीठ आणि अस्वास्थ्यकर चरबीचे प्रमाण जास्त असू शकते. अतिरिक्त सोडियमच्या सेवनाने शरीरात पाणी साठू शकते, त्यामुळे रक्तदाब वाढण्याचा धोका वाढतो.
शारीरिक हालचाल कमी झाल्यामुळे आणि कॅलरीयुक्त पदार्थ खाल्ल्यामुळे काही लोकांचे वजन वाढू लागते. जास्त वजनामुळे शरीराला रक्त पंप करण्यासाठी हृदयाला जास्त मेहनत करावी लागू शकते. हवामानातील बदल, दैनंदिन दिनचर्येतील व्यत्यय आणि पुरेशी झोप न मिळणे यांचाही रक्तदाबावर परिणाम होऊ शकतो. सततच्या तणावामुळे शरीरात काही हार्मोन्स बाहेर पडतात, त्यामुळे काही काळासाठी रक्तदाब वाढू शकतो.
औषधे आणि तपासणीकडे दुर्लक्ष टाळा
काही लोक हिवाळ्यात बरे वाटत असल्यामुळे रक्तदाबाची औषधे घेणे कमी करतात. असे करणे धोकादायक ठरू शकते. डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय औषधे घेणे थांबवू नये किंवा त्यांचा डोस बदलू नये, अन्यथा आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार नियमितपणे रक्तदाब मोजा आणि त्याची नोंद करा. बाहेर जाताना उबदार कपडे घाला आणि डोके, हात आणि पाय थंडीपासून वाचवा. हवामान खूप थंड असल्यास घरातच योगा, स्ट्रेचिंग आणि हलके व्यायाम करा. अतिरिक्त मीठ, लोणचे, पापड, चिप्स आणि पॅकेज केलेले पदार्थ यांचे सेवन मर्यादित करा. दररोज सात ते नऊ तासांची चांगली झोप घ्या. हिवाळ्यात तहान कमी लागत असली तरी शरीराला आवश्यक पुरेसे पाणी प्या. हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी असून कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply