मुंबईची हवा खालावली: फटाक्यांमुळे एक्यूआय मध्यम श्रेणीत

दिवाळीतील फटाक्यांमुळे मुंबईतील हवेची गुणवत्ता खालावल्याचे चित्र अनेक भागांत दिसून आले. मात्र केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या ‘समीर’ अॅपवरील नोंदींमध्ये मुंबईचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक बहुतांश वेळा ‘मध्यम’ श्रेणीतच राहिला. सोमवारी मुंबईचा निर्देशांक १७३ नोंदला गेला.

मुंबई महापालिकेने रॉकेट फोडण्यावर निर्बंध घातले असतानाही सोमवारी संध्याकाळी अनेक भागांत आकाशात रंगीबेरंगी फटाके फुटताना दिसले. आज दिवाळी पाडव्याच्या दिवशी हे प्रमाण पुन्हा वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. लक्ष्मीपूजनाच्या रात्रीनंतर सोमवारी मुंबईच्या हवेचा निर्देशांक वाढलेला दिसला.

मुंबईचा ‘एक्यूआय’ किती नोंदला?

लक्ष्मीपूजनाच्या रात्री १० वाजता मुंबईचा निर्देशांक १३७ होता. रात्री ११ वाजता तो १४४, तर मध्यरात्री १२ वाजता १५१ वर पोहोचला. म्हणजेच प्रदूषणात वाढ होत असतानाही शहराचा सरासरी निर्देशांक ‘मध्यम’ श्रेणीत राहिला. याउलट एका खासगी संकेतस्थळावर काही ठिकाणी हाच निर्देशांक ५०० पर्यंत पोहोचल्याचे दिसत होते.

सोमवारी सकाळी मुंबईचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक १७२ नोंदला गेला. वांद्रे-कुर्ला संकुल, चेंबूर, देवनार, घाटकोपर, खेरवाडी, मालाड पश्चिम आणि नेव्ही नगर येथील केंद्रांवर हवेची गुणवत्ता ‘वाईट’ श्रेणीत नोंदली गेली. तरीही शहराचा सरासरी निर्देशांक ‘मध्यम’ श्रेणीत राहिल्याने सरकारी नोंदी आणि प्रत्यक्षातील प्रदूषण यातील तफावतीबाबत मुंबईकरांनी प्रश्न उपस्थित केले.

प्रदूषकांमुळे दृश्यमानता कमी

बोरिवली पूर्व येथे दुपारच्या वेळी निर्देशांक १०४ होता. मात्र संध्याकाळी फटाके फोडण्यास सुरुवात झाल्यानंतर हा निर्देशांक ५० पर्यंत खाली आला. रस्त्यांवर धूर आणि प्रदूषकांमुळे दृश्यमानता कमी झाली होती. श्वास घेताना प्रदूषकांचा त्रास जाणवत होता. रात्री उशिरापर्यंत फटाके फुटत राहिल्याने प्रदूषणात सातत्याने भर पडत होती. रात्री १० च्या सुमारास खेरवाडी आणि शिवाजीनगर येथील निर्देशांक २०० च्या पुढे गेला. रात्री ११ नंतर मालाड येथील केंद्रावरही निर्देशांक ‘वाईट’ श्रेणीत पोहोचला. मध्यरात्रीनंतर चेंबूर, कांदिवली आणि पवई येथील केंद्रांचाही ‘वाईट’ श्रेणीत समावेश झाला.

वाऱ्यांनी वाहून नेली प्रदूषके

लक्ष्मीपूजनाच्या रात्री मुंबईत धुरकट वातावरण होते. सोमवारी सकाळी या वातावरणाचा लवलेशही दिसत नसल्याने मुंबईकरांनी आश्चर्य व्यक्त केले. मुंबईत सोमवारी वाऱ्यांचा वेग ताशी १३ किलोमीटर होता. त्यामुळे प्रदूषके वाहून जाण्यास मदत झाली, असे भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामान विज्ञान संस्थेचे शास्त्रज्ञ डॉ. सचिन घुडे यांनी सांगितले. मुंबईतील हवा गुणवत्ता निर्देशांक नोंदवताना २४ तासांची सरासरी घेतली जाते. त्यामुळे लक्ष्मीपूजनाच्या संध्याकाळी निर्देशांकात झालेली वाढ सरासरीत पूर्णपणे प्रतिबिंबित झाली नसावी, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.

स्रोत: मूळ बातमी