विमानाने प्रवास करताना प्रत्येक प्रवाशाला सुरक्षेच्या कडक नियमांचे पालन करावे लागते. चेक-इनपासून सुरक्षा तपासणीपर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर सामानाची बारकाईने तपासणी होते. या तपासणीत एखाद्या प्रवाशाच्या बॅगेत गांजा किंवा दुसरा मादक पदार्थ आढळला, तर त्याला थेट तुरुंगवास भोगावा लागू शकतो. भारतात मादक पदार्थांबाबतचे कायदे अत्यंत कठोर आहेत. गांजा बाळगणे, त्याची खरेदी-विक्री करणे किंवा त्याची वाहतूक करणे हे गंभीर गुन्हे मानले जातात.
विमानतळावर गांजा पकडला गेल्यास केवळ तो साठा जप्त करून प्रकरण संपत नाही. जप्त झालेल्या गांजाच्या प्रमाणावरून संबंधित प्रवाशावर किती गंभीर गुन्हा दाखल होईल, हे ठरते. अशा प्रकरणांत प्रामुख्याने नार्कोटिक ड्रग्ज अँड सायकोट्रॉपिक सबस्टन्सेस कायदा, १९८५ म्हणजेच एनडीपीएस कायद्यानुसार कारवाई केली जाते.
गांजाच्या प्रमाणाचे तीन प्रकार कोणते?
केंद्रीय नार्कोटिक्स ब्युरोच्या नियमांनुसार जप्त गांजाचे वर्गीकरण तीन श्रेणींमध्ये केले जाते. एक किलोपर्यंतचा गांजा हा कमी प्रमाण मानला जातो. एक किलोपेक्षा जास्त आणि वीस किलोपेक्षा कमी गांजा मध्यम श्रेणीत येतो. तर वीस किलो किंवा त्याहून अधिक गांजा हा व्यावसायिक प्रमाणात मोडतो. याच प्रमाणावरून शिक्षेचे स्वरूप ठरते.
कलम २० अंतर्गत किती वर्षांची शिक्षा?
गांजाशी संबंधित गुन्ह्यांत एनडीपीएस कायद्याचे कलम २० सर्वांत महत्त्वाचे मानले जाते. या कलमानुसार गांजा बाळगणे, त्याची वाहतूक करणे किंवा विक्री करणे यासाठी शिक्षेची तरतूद आहे. एक किलोपयंत गांजा आढळल्यास एक वर्षापर्यंतचा सक्तमजुरीचा कारावास किंवा दहा हजार रुपये दंड, अथवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात. एक ते वीस किलो दरम्यान गांजा आढळल्यास दहा वर्षांपर्यंतचा सक्तमजुरीचा कारावास आणि एक लाख रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो. वीस किलो किंवा त्याहून अधिक गांजा आढळल्यास दहा ते वीस वर्षांपर्यंतचा कठोर कारावास आणि एक लाख ते दोन लाख रुपयांपर्यंत दंड आकारला जाऊ शकतो.
आंतरराष्ट्रीय प्रवासात अतिरिक्त कलमे
एखादा प्रवासी आंतरराष्ट्रीय विमानाने भारतात गांजा आणण्याचा किंवा भारतातून परदेशात नेण्याचा प्रयत्न करत असेल, तर त्याच्यावर कलम २३ लागू होते. हे कलम प्रतिबंधित मादक पदार्थांची बेकायदेशीर आयात, निर्यात आणि ट्रान्सशिपमेंट यांच्याशी संबंधित आहे. तपासात संबंधित प्रवासी एखाद्या आंतरराष्ट्रीय मादक पदार्थ टोळीचा भाग असल्याचे किंवा इतरांसोबत मिळून हे कृत्य करत असल्याचे समोर आले, तर त्याच्यावर कलम २९ अंतर्गत गुन्हेगारी कटाचा गुन्हा दाखल होतो. या कलमाखाली मुख्य गुन्ह्यानुसारच कठोर शिक्षा होण्याची तरतूद आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply