कळवणमध्ये श्रमदानातून २४ गावांत ५४ वनराई बंधारे

चालू वर्षी समाधानकारक पाऊस न झाल्याने कळवण तालुक्याचा दुष्काळाच्या ट्रिगर-१ मध्ये समावेश करण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर वनविभागाने लोकसहभाग आणि श्रमदानाच्या माध्यमातून जलसंधारणाचा नवा आदर्श निर्माण केला आहे. कळवण वनपरिक्षेत्रांतर्गत २४ गावांमध्ये श्रमदानातून ५४ वनराई बंधारे यशस्वीरीत्या पूर्ण करण्यात आले.

आगामी काळात भीषण पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन आमदार नितीन पवार यांनी तालुकास्तरीय दुष्काळ नियोजन आढावा बैठक घेतली होती. या बैठकीत प्रशासनाने केवळ कागदोपत्री काम न करता प्रत्यक्ष जमिनीवर जलसंधारणाची कामे करण्याची गरज असल्याचे स्पष्ट केले होते. प्रत्येक नाला व ओढा अडवून पाणी जमिनीत जिरवण्यासाठी वनराई बंधारे हा कमी खर्चिक व प्रभावी उपाय असल्याचे सांगत त्यांनी लोकसहभाग व श्रमदानातून हे बंधारे उभारण्याचे आवाहन केले होते.

नियोजनबद्ध आराखडा

वनपरिक्षेत्र अधिकारी दीपाली गायकवाड यांच्या मार्गदर्शनाखाली वनपाल, वनरक्षक आणि २४ गावातील ग्रामस्थांनी एकत्र येत श्रमदानातून हे बंधारे पूर्णत्वास नेले. या मोहिमेचे अत्यंत काटेकोर नियोजन करण्यात आले होते. वनरक्षकांनी प्रत्येक गावात प्रत्यक्ष जाऊन नाल्यांची पाहणी केली आणि बंधाऱ्यासाठी योग्य जागा निश्चित केली. त्यानंतर ग्रामस्थांच्या मदतीने श्रमदानातून हे बंधारे उभे राहिले. या लोकचळवळीत शालेय विद्यार्थ्यांपासून ते ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सर्वांनीच उत्स्फूर्तपणे हातभार लावला.

बंधाऱ्यांचे फायदे

हे वनराई बंधारे तयार झाल्यामुळे पावसाळ्यात वाहून जाणारे लाखो लिटर पाणी प्रभावीपणे अडवले जाणार आहे. यामुळे वनक्षेत्रातील ओलावा दीर्घकाळ टिकून राहण्यास मदत होईल, उन्हाळ्यात वन्यजीवांना पिण्याच्या पाण्याची सोय उपलब्ध होईल आणि परिसरातील शेतकरी व ग्रामस्थांच्या विहिरी व कूपनलिकेच्या पाणीपातळीत मोठी वाढ होईल.

गावनिहाय बंधाऱ्यांमध्ये दहयाणे, ओतूर (२), भूसणी-मार्कडपिंप्री (५), जामलेवणी (२), बालापूर (२), वाडी खुर्द (१), मुळाणे-वणी (५), दरेभणगी (४), हुंड्यामोख (१), नाकोडा (५), मळगाव बुद्रुक (२), मळगाव खुर्द (१), चिंचपाडा (२), अंबुर्डी खुर्द (२), दत्तनगर (१), मोहमुख (१), कुंडाणे (१), देवळीवणी (१), जामशेत (१), चिंचोरे (३), साकोरे (३), आठबे (२), नांदुरी (५) आणि सप्तशृंगी गड (२) यांचा समावेश आहे. शासनाच्या निधीची वाट न पाहता श्रमदान व लोकसहभागातून हे काम यशस्वी झाले असून, यापुढेही परिक्षेत्रातील प्रत्येक नाल्यावर वनराई बंधारा बांधण्याचे नियोजन असल्याचे गायकवाड यांनी सांगितले.

स्रोत: मूळ बातमी