सणासुदीच्या काळात खरेदीसाठी बाहेर पडलेले अनेक ग्राहक आता रोख रकमेऐवजी UPI च्या माध्यमातून पैसे देतात. अशा वेळी एक प्रश्न वारंवार पुढे येतो — UPI ने पेमेंट केल्यास दुकानदार ग्राहकाकडून वेगळे, अतिरिक्त शुल्क आकारू शकतो का? या प्रश्नाचे उत्तर UPI व्यवहारांवरील व्यापारी शुल्काच्या नियमांमध्ये दडलेले आहे.
व्यापारी शुल्क म्हणजे काय?
डिजिटल पेमेंट स्वीकारताना दुकानदाराला त्याच्या बँकेला किंवा पेमेंट सेवा देणाऱ्या संस्थेला काही शुल्क द्यावे लागते. यालाच व्यापारी शुल्क, म्हणजेच मर्चंट डिस्काउंट रेट असे म्हणतात. हे शुल्क व्यवहाराच्या रकमेच्या प्रमाणात ठरते आणि ते दुकानदाराच्या खात्यातून जाते. म्हणजेच, डिजिटल पेमेंटची सुविधा देण्याचा खर्च हा व्यापाऱ्याचा असतो, ग्राहकाचा नाही.
UPI व्यवहारांच्या बाबतीतही हेच तत्त्व लागू होते. ग्राहकाने UPI ने पैसे दिले, म्हणून त्याच्याकडून खरेदीच्या रकमेव्यतिरिक्त वेगळे शुल्क वसूल करणे योग्य ठरत नाही. बिलात नमूद असलेली रक्कम हीच ग्राहकाने द्यायची रक्कम असते.
दुकानदार जास्त पैसे मागितल्यास काय करावे?
दिवाळीच्या खरेदीत एखादा दुकानदार UPI पेमेंटच्या नावाखाली अतिरिक्त रक्कम मागत असेल, तर ग्राहकाने केवळ बिलाइतकीच रक्कम देण्याची भूमिका घ्यावी. अतिरिक्त शुल्क का आकारले जात आहे, याबाबत दुकानदाराकडे विचारणा करता येते. तसेच, व्यवहाराची पावती जपून ठेवणे नेहमीच उपयुक्त ठरते.
थोडक्यात, UPI हे ग्राहकांसाठी सोयीचे आणि वेगवान पेमेंट माध्यम आहे. त्याचा वापर केल्याबद्दल ग्राहकाकडून वेगळे शुल्क घेणे नियमांना धरून नाही. त्यामुळे खरेदी करताना बिलाची रक्कम तपासूनच पेमेंट करणे, हाच सुरक्षित मार्ग आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply