२०२६ हे वर्ष सोन्याच्या दरांसाठी चर्चेचं ठरलं आहे. वर्षभरात सोन्याचे दर रोलरकोस्टरसारखे चढ-उतार अनुभवत आहेत. जानेवारीत सोनं विक्रमी उच्चांकावर पोहोचलं, त्यानंतर त्यात घसरण सुरू झाली. अहवालाच्या आधीच्या आठवड्यात सोनं वर्षातील सर्वांत खालच्या पातळीवर गेलं होतं. ४ नोव्हेंबरला त्यात किंचित सुधारणा झाली आणि अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांच्या निकालानंतरही दर थोडे वर आले.
## घसरणीमागची कारणं
अहवालानुसार जानेवारी ते ऑक्टोबर दरम्यान सोनं सुमारे ३० टक्क्यांनी स्वस्त झालं. १९ जानेवारीला मुंबईत सोन्याचा भाव १,६३,००० रुपयांच्या वर गेला होता, असं अहवालात म्हटलं आहे. त्यानंतर दर हळूहळू खाली येऊ लागले. ऑक्टोबरमध्ये चांदी, प्लॅटिनम आणि पॅलेडियमचे दरही घसरले. चांदीनेही ३ ऑक्टोबरला नीचांकी पातळी गाठली होती. आधीची वाढ तांत्रिकदृष्ट्या अतिखरेदीच्या पातळीवर गेली होती आणि त्यानंतर त्यात सुधारणा झाली, असं विश्लेषण करण्यात आलं आहे.
घसरणीची दोन प्रमुख कारणं सांगण्यात आली आहेत. पहिलं म्हणजे अमेरिकन डॉलर मजबूत झाला, त्यामुळे सोनं खरेदी करणं महाग झालं. दुसरं म्हणजे अमेरिकेतील व्याजदर आणि रोख्यांवरील परतावा वाढला, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी पैसा तिकडे वळवला.
## सोनं कसं काम करतं?
सोनं हे सुरक्षित गुंतवणुकीचं आणि विम्यासारखं साधन मानलं जातं. युद्ध, महागाई, व्यापार युद्ध आणि सरकारचा मोठा खर्च अशा परिस्थितीत मोठे गुंतवणूकदार सोन्यात पैसा टाकतात आणि त्यामुळे त्याची किंमत वाढते. उलट डॉलर मजबूत असताना आणि व्याजदर किंवा रोख्यांवरील परतावा आकर्षक असताना सोन्यातील गुंतवणूक आणि त्याची किंमत कमी होते. हाच नियम सध्याच्या घसरणीमागे असल्याचं अहवालात स्पष्ट करण्यात आलं आहे.
## निवडणुकीनंतर किंचित वाढ
अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांचे निकाल ३-४ नोव्हेंबरला आले. त्यानंतर डॉलर कमकुवत झाल्यामुळे सोन्याचे दर थोडे वर आले. मात्र निवडणूक निकालाची ही प्रतिक्रिया तात्पुरती असते, असं अहवालात नमूद करण्यात आलं आहे.
## पुढे दरांवर कशाचा परिणाम होईल?
पुढील काळात सोन्याचे दर आर्थिक निर्णय, युद्ध, अमेरिकन सरकारचे निर्णय, जागतिक अर्थव्यवस्था आणि महागाई यावर अवलंबून राहतील. यात कच्च्या तेलाचा पुरवठा आणि दर, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी वाहतूक यांचाही समावेश आहे. अमेरिकेच्या मध्यवर्ती बँकेचे (फेडरल रिझर्व्ह) व्याजदरासंबंधीचे निर्णयही महत्त्वाचे ठरतील. फेडने ऑक्टोबरमध्ये व्याजदर जैसे थे ठेवले होते.
मध्यवर्ती बँकांची खरेदीही दरांवर परिणाम करते. जागतिक सुवर्ण परिषदेनुसार २०२६ मध्ये चीन, उझबेकिस्तान आणि पोलंड या देशांच्या मध्यवर्ती बँकांनी सर्वांत जास्त सोनं खरेदी केलं. जून २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या जेपी मॉर्गनच्या अहवालात सोन्याचा दर २०२६ च्या अखेरीस प्रति औंस ६,००० डॉलर आणि २०२७ च्या अखेरीस ६,१५० डॉलरपर्यंत जाण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. भारतात २०२७ च्या अखेरीस सोन्याचा दर २ लाख रुपयांच्या वर जाण्याची शक्यताही या अहवालात वर्तवण्यात आली आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply