काँग्रेसच्या माजी अध्यक्षा सोनिया गांधी यांनी त्यांच्या ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ या पुस्तकात कौटुंबिक आणि राजकीय प्रवासाविषयी अनेक गोष्टी मांडल्या आहेत. त्यात त्यांनी दीर संजय गांधी आणि त्यांच्या पत्नी मनेका गांधी यांच्याबद्दलही लिहिले आहे. या लिखाणामुळे आता चर्चा सुरू झाली आहे.
संजय-मनेका भेट आणि लग्न
पुस्तकानुसार, १९७३ च्या अखेरीस संजय गांधी एका शाळकरी मित्राच्या साखरपुड्यात मनेका आनंद यांना भेटले. मनेका संजयपेक्षा दहा वर्षांनी लहान होत्या. त्या लष्करी अधिकाऱ्याच्या मुलगी होत्या, त्यांनी एलएसआर महाविद्यालयात शिक्षण घेतले होते आणि काही काळ मॉडेलिंगही केले होते. नात्याला काही दिवसच झाले असताना सोनिया यांनी इंदिरा गांधींना सांगितले की दोघे लग्नाचा विचार करत आहेत. इंदिरा गांधींना आश्चर्य वाटले, कारण संजयने यापूर्वी मैत्रिणींची ओळख कुटुंबाला करून दिली होती, पण लग्नाबद्दल ते पहिल्यांदाच बोलत होते. त्यांनी संजयला थांबायला सांगितले. मनेका त्यावेळी अल्पवयीन होत्या, त्यामुळे लग्नासाठी त्यांना १८ वर्षे पूर्ण होणे आवश्यक होते.
घरातील वातावरण आणि आणीबाणी
संजयच्या आग्रहानंतर दोघांचा लवकरच साखरपुडा झाला आणि सप्टेंबर १९७४ मध्ये त्यांचे लग्न झाले. सोनिया यांच्या मते मनेका खूप उत्साही आणि बोलकी मुलगी होती. घरात अशी वहिनी असणे दिलासादायक होते, असे त्यांनी लिहिले आहे. मात्र हळूहळू घरातील वातावरण बदलू लागले. घरी सोनिया यांना ‘बहुरानी’ म्हटले जायचे, तर मनेका यांना ‘छोटी बहुरानी’ म्हटले जायचे. मनेका यांना हे अपमानकारक वाटत असावे, असे सोनिया यांनी नमूद केले आहे. पुढे संजय आणि मनेका यांच्यातील मतभेदही दिसू लागले. आणीबाणीच्या काळात संजय गांधींच्या वागणुकीमुळे पक्षातील अनेक ज्येष्ठ नेते नाराज होते. पुस्तकानुसार, इंदिरा गांधींना मनेकाच्या भूमिकेबद्दल चिंता वाटत होती आणि त्यांनी तत्कालीन कॅबिनेट सचिव पी. एन. धर यांच्याकडे याबद्दल सांगितले होते. सोनिया गांधी यांनी स्पष्ट केले आहे की हे पुस्तक राजकारणाबाबत नसून त्यांच्या खासगी आयुष्याची कहाणी आहे. आता या खुलाशांवर मनेका गांधी काय प्रतिक्रिया देतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply