दिवाळी म्हटली की फराळ, पणत्या आणि आकाशकंदील यांच्यासोबत किल्ले बनवण्याची लगबग सुरू होते. महाराष्ट्रात दिवाळीच्या काळात मातीचा किल्ला बनवण्याची खास परंपरा आहे. माती, दगड, विटा आणि इतर साध्या साहित्याचा वापर करून घरच्या घरी सुंदर किल्ला तयार करता येतो.
किल्ला बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य
किल्ला बनवण्यासाठी लाल किंवा काळी माती, लहान-मोठे दगड, विटांचे तुकडे, पुठ्ठा किंवा लाकडी फळी, पाणी, गवत आणि छोटी रोपटी, भगवा ध्वज, छत्रपती शिवाजी महाराजांची मूर्ती, मावळ्यांच्या मूर्ती, सजावटीसाठी वाळू आणि खडी तसेच कार्डबोर्ड लागतो.
मातीचा किल्ला कसा बनवावा?
सर्वप्रथम घरातील मोकळी जागा निवडा. अंगण, गॅलरी किंवा मोठ्या लाकडी पाटावर किल्ला तयार करता येतो. त्यानंतर पुठ्ठा किंवा लाकडी फळीवर मातीचा थर पसरवा. मातीमध्ये थोडे पाणी मिसळून ती घट्ट करा. किल्ल्याचा पाया मजबूत करण्यासाठी विटांचे तुकडे आणि दगडांचा वापर करा. किल्ल्याला उंची देण्यासाठी मातीने डोंगरासारखा आकार तयार करा आणि काही ठिकाणी मोठे दगड लावून नैसर्गिक डोंगराचा आभास निर्माण करा. मातीचा प्रत्येक थर व्यवस्थित दाबून घ्या. किल्ल्याच्या चारही बाजूंना गोलाकार किंवा चौकोनी बुरुज तयार करा आणि बुरुजांना जोडणारी तटबंदी बनवा.
प्रवेशद्वार आणि आतील सजावट
किल्ल्याचे मुख्य प्रवेशद्वार तयार करण्यासाठी कार्डबोर्ड, माती किंवा विटांचे छोटे तुकडे वापरा. प्रवेशद्वाराला कमानीचा आकार देता येईल आणि तेथपर्यंत जाण्यासाठी मातीचा रस्ता तयार करा. किल्ल्याच्या आत राजवाडा, मंदिर, पाण्याची टाकी, तलाव आणि बाजारपेठ यांची छोटी प्रतिकृती तयार करा. छत्रपती शिवाजी महाराज आणि मावळ्यांच्या मूर्ती ठेवा. किल्ल्याच्या सर्वात उंच ठिकाणी भगवा ध्वज लावा आणि आजूबाजूला छोटी झाडे, गवत आणि खडी लावून किल्ल्याला नैसर्गिक स्वरूप द्या.
कोणते ऐतिहासिक किल्ले बनवता येतील?
दिवाळीत रायगड, शिवनेरी, प्रतापगड, सिंहगड, राजगड आणि पुरंदर या ऐतिहासिक किल्ल्यांची प्रतिकृती बनवता येते. ही परंपरा महाराष्ट्राच्या संस्कृतीशी जोडलेली आहे. यामुळे मुलांना छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास आणि स्वराज्याची माहिती मिळते, त्यांच्या कल्पनाशक्तीला आणि सर्जनशीलतेला वाव मिळतो आणि माती व इतर साहित्य वापरल्यामुळे हस्तकौशल्य विकसित होते.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply