वसुबारसेने दिवाळीची मंगल सुरुवात; नाशिकमध्ये गोवत्स पूजन

गुरुवारी, ५ नोव्हेंबर रोजी वसुबारस या पहिल्या सणाने दिवाळीच्या आनंदपर्वाला मंगलमय सुरुवात झाली. हिंदू संस्कृतीत गोमातेला अनन्यसाधारण महत्त्व असल्याने वसुबारसनिमित्त नाशिक शहरातील घराघरांत गाईचे वासरासह पूजन करून कृतज्ञता व्यक्त करण्यात आली. शहराच्या विविध भागांत पारंपरिक पद्धतीने गोवत्स पूजन करत नागरिकांनी दिवाळीचे उत्साहात स्वागत केले. घराघरांत सणाची लगबग, अंगणात रांगोळ्या, दारात आकाशकंदील आणि पूजेची तयारी यामुळे सर्वत्र दीपोत्सवाचे वातावरण निर्माण झाले होते.

गाई-वासरांचे औक्षण आणि नैवेद्य

वसुबारसला गोवत्स द्वादशी असेही म्हणतात. या दिवशी गाईला स्नान घालून तिच्या अंगावर हळद-कुंकू आणि फुले वाहून औक्षण करण्यात आले. वासराचेही पूजन करून गाईला गोडधोडाचा नैवेद्य दाखविला गेला. काही ठिकाणी गाईला पुरणपोळी, गूळ, हरभरा आणि हिरवा चारा खाऊ घालण्याची परंपरा असल्याने गोठ्यात पूजन करण्यात आले. गोमातेच्या पूजनातून समृद्धी, संततीसौख्य आणि कुटुंबाच्या कल्याणाची कामना केली जाते, त्यामुळे आशीर्वाद मिळत असल्याचे परंपरेत सांगितले जाते. नोकरी-व्यवसायानिमित्त शहरात राहणाऱ्या अनेक कुटुंबांनी जवळच्या गोशाळांमध्ये जाऊन गोपूजन केले. काही गोशाळांकडून पूजेसाठी विशेष व्यवस्था करण्यात आली होती. ज्या घरांमध्ये गाय उपलब्ध नाही, अशा कुटुंबांनी गाय-वासराच्या प्रतिमेचे पूजन करून परंपरा जपली. अनेक महिलांनी मुलांच्या दीर्घायुष्याची आणि कुटुंबाच्या सुखसमृद्धीची कामना करत व्रत-उपवास केला.

धनत्रयोदशीची तयारी

सायंकाळी घरांच्या अंगणात रांगोळ्या रेखाटून पणत्या लावण्यात आल्या. दारात तोरण, घरात पूजेची तयारी आणि फराळाच्या पदार्थांचा दरवळ यामुळे नाशिकमध्ये दिवाळीचा खरा माहोल अनुभवायला मिळाला. वसुबारसेच्या निमित्ताने गोमातेप्रती कृतज्ञता व्यक्त करत नाशिककरांनी परंपरा आणि संस्कृतीचा वारसा जपला. शुक्रवारी, ६ नोव्हेंबर रोजी धनत्रयोदशी असल्याने धन्वंतरी देवतेचे पूजन करण्यात येणार आहे. धन्वंतरी ही आरोग्याची देवता असल्याने या दिवशी तिचे पूजन केले जाते. तसेच या दिवशी संपत्तीची देवी माता लक्ष्मी आणि धनाचे संरक्षक भगवान कुबेर यांचे पूजन केले जाते. यमराजासाठी दक्षिण दिशेला दिवा लावण्याची या दिवशी परंपरा आहे, त्याला यमदीपदान म्हणतात. या दिवशी सोन्या-चांदीचे दागिने, नवी भांडी किंवा धातूची वस्तू खरेदी करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. धनत्रयोदशीच्या स्वागतासाठी बाजारपेठा सज्ज झाल्या असून दीपोत्सवाच्या आनंदाला खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली आहे.

स्रोत: मूळ बातमी