पावसाअभावी रब्बी पेरणी घटण्याची भीती, भूजल पातळीत घट

हिंगोली जिल्ह्यात यंदा पावसाने मोठी ओढ दिल्याने शेतीसमोरील संकट अधिक गडद झाले आहे. खरीप हंगामाला फटका बसल्यानंतर आता रब्बी हंगामही अडचणीत सापडण्याची चिन्हे दिसत आहेत. गेल्या अडीच महिन्यांपासून पाऊस न झाल्यामुळे जमिनीतील पाण्याची पातळी सुमारे अडीच मीटरने खाली गेली आहे. अनेक विहिरींनी तळ गाठला आहे, तर काही ठिकाणी बोअरवेलही कोरडे पडू लागले आहेत. त्याच वेळी साठवण प्रकल्पांमधील पाणीसाठा झपाट्याने कमी होत असल्याने रब्बी पिकांना सिंचनासाठी पाणी मिळण्याची खात्री राहिलेली नाही.

खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला चांगल्या पावसाची अपेक्षा होती, मात्र ऐन हंगामात पावसाने पाठ फिरवली. त्यामुळे पिकांची वाढ खुंटली आणि उत्पादन घटले. अनेक शेतकऱ्यांना पेरणीवर झालेला खर्चही वसूल करता आला नाही, तर काहींना उभी पिके काढून टाकावी लागली. आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांसमोर आता रब्बीचे नवे आव्हान उभे आहे. जमिनीत पुरेसा ओलावा नसल्याने पेरणीसाठी अनुकूल परिस्थिती नाही. नैसर्गिक पाणीस्रोतही आटत चालले आहेत. पावसाची हीच स्थिती कायम राहिली, तर पेरण्या लांबतील आणि लागवडीखालील क्षेत्रही कमी होईल, अशी भीती शेतकरी व्यक्त करत आहेत.

गव्हाचे क्षेत्र निम्म्याखाली येण्याची शक्यता

जिल्ह्यातील बहुतांश भागात सोयाबीन काढणी जवळपास पूर्ण झाली आहे. त्या शेतात साधारणपणे गव्हाची पेरणी केली जाते. मात्र यंदा अत्यल्प पावसामुळे विहिरी आणि बोअरवेलमध्ये मुबलक पाणी नाही. त्यामुळे गव्हाखालील क्षेत्र निम्म्यापेक्षा कमी होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. शेतकऱ्यांच्या मते, विहिरीतून पाणी उपसल्यानंतर पुन्हा पाणी येण्यासाठी दोन ते तीन दिवस लागतात. त्यामुळे गहू आणि हरभऱ्यासह इतर रब्बी पिकांची पेरणी करणे अवघड झाले आहे. सध्या शेतातील हळद, कापूस आणि तूर ही पिकेही पाण्याअभावी करपत असल्याचे शेतकरी सांगतात.

सव्वादोन लाख हेक्टर क्षेत्र प्रस्तावित

कृषी विभागाने रब्बी हंगामाची तयारी केली असून बी-बियाणे आणि खतांचा साठा उपलब्ध असल्याचे सांगितले जात आहे. या हंगामासाठी २ लाख २५ हजार ५२१ हेक्टर क्षेत्र पेरणीसाठी प्रस्तावित आहे. त्यात ज्वारी १७,४७९ हेक्टर, गहू ३६,६४६ हेक्टर, हरभरा १,६३,८४० हेक्टर, सूर्यफूल ८०४ हेक्टर, तीळ ६४१ हेक्टर, कांदा ६० हेक्टर, मका १,५६९ हेक्टर आणि करडई २,८०१ हेक्टर यांचा समावेश आहे. मात्र जमिनीत ओल नसल्याने आणि विहिरी, बोअर तसेच प्रकल्पांमध्ये पाणीसाठा उपलब्ध नसल्याने प्रस्तावित क्षेत्राचा आकडा कमी होणार असल्याचे चित्र आहे. पुढील काही दिवसांत पाऊस झाला नाही, तर रब्बी पिके पेरता येणार नाहीत, अशी चिंता शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.

स्रोत: मूळ बातमी