आज २१ नोव्हेंबर रोजी सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण (सी. व्ही. रमण) यांची पुण्यतिथी आहे. ते भारताचे महान भौतिकशास्त्रज्ञ होते, ज्यांनी विज्ञानाच्या क्षेत्रात भारताचे नाव जगभरात उंचावले. त्यांचा जन्म ७ नोव्हेंबर १८८८ रोजी तामिळनाडूतील तिरुचिरापल्ली येथे झाला होता. त्यांचे निधन २१ नोव्हेंबर १९७० रोजी झाले.
रमण परिणाम आणि नोबेल पारितोषिक
त्यांनी प्रकाशाच्या विखुरण्यासंबंधी लावलेल्या ऐतिहासिक शोधाला ‘रमण परिणाम’ (Raman Effect) म्हणून ओळखले जाते. या क्रांतिकारी शोधासाठी त्यांना १९३० मध्ये भौतिकशास्त्रातील प्रतिष्ठित नोबेल पारितोषिक देऊन सन्मानित करण्यात आले. हे पारितोषिक मिळवणारे ते पहिले आशियाई शास्त्रज्ञ ठरले. त्यांच्या या शोधाच्या स्मरणार्थ भारतात दरवर्षी २८ फेब्रुवारी हा दिवस ‘राष्ट्रीय विज्ञान दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. भारतीय विज्ञान क्षेत्रातील त्यांच्या अतुलनीय योगदानाबद्दल १९५४ मध्ये भारत सरकारने त्यांना सर्वोच्च ‘भारतरत्न’ पुरस्काराने गौरवले.
२१ नोव्हेंबर रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटना
१८७७ मध्ये थॉमस एडिसन यांनी फोनोग्राफच्या शोधाची घोषणा केली. १९०५ मध्ये अल्बर्ट आइन्स्टाईन यांचे वस्तुमान-ऊर्जा समतुल्य सूत्र, E = mc², ॲनालेन डेर फिजिक जर्नलमध्ये प्रकाशित झाले. १९११ मध्ये लंडनमधील महिलांनी संसदेच्या निवडणुकीसाठी उभे राहण्यासाठी आणि मतदानाचा हक्क मिळवण्यासाठी काढलेल्या मोर्चावर पोलिसांनी लाठीचार्ज केला. १९४२ मध्ये राजा नेने दिग्दर्शित प्रभात हा चित्रपट मुंबईत प्रदर्शित झाला. १९५५ मध्ये संयुक्त महाराष्ट्राचा लढा पुकारला गेला. १९६२ मध्ये यशवंतराव चव्हाण यांची भारताचे संरक्षण मंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्याच वर्षी भारत-चीन युद्धात १९ नोव्हेंबर रोजी भारतीय भूभागावर आक्रमण करणाऱ्या चीनने घोषित केलेला एकतर्फी युद्धविराम लागू झाला. १९७१ मध्ये बांगलादेश मुक्ती युद्धादरम्यान गरीबपूरच्या लढाईत भारतीय हवाई दलाची पाकिस्तानी सैन्याशी पहिली चकमक झाली. २००२ मध्ये NATO ने बल्गेरिया, एस्टोनिया, लाटविया, लिथुआनिया, रोमानिया, स्लोव्हाकिया आणि स्लोव्हेनियाला सदस्य होण्यासाठी आमंत्रित केले. २००४ मध्ये युक्रेनियन अध्यक्षीय निवडणुकीची दुसरी फेरी आयोजित केली गेली, ज्यामुळे निवडणुकीच्या अखंडतेबद्दल व्यापक निषेध निर्माण झाला. २०१७ मध्ये रॉबर्ट मुगाबे यांनी झिम्बाब्वेच्या सदतीस वर्षांच्या कार्यकाळानंतर औपचारिकपणे अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला.
२१ नोव्हेंबर रोजी जन्म आणि मृत्यू दिनविशेष
१६९४ मध्ये फ्रेंच तत्त्वज्ञानी व्हॉल्तेर यांचा जन्म झाला. १८९९ मध्ये ओडिशाचे पहिले मुख्यमंत्री हरेकृष्णा महाबत यांचा जन्म झाला. १९२६ मध्ये हिंदी चित्रपटात नायक व खलनायकाच्या भूमिका गाजवणारे अभिनेते प्रेम नाथ यांचा जन्म झाला. १९२७ मध्ये नाटककार शं. ना. नवरे यांचा जन्म झाला. १९४१ मध्ये भारतीय राजकारणी आणि उत्तर प्रदेशचे राज्यपाल आनंदीबेन पटेल यांचा जन्म झाला. १९८७ मध्ये भारतीय बुद्धीबळपटू ईशा करवडे यांचा जन्म झाला.
१९०८ मध्ये देशभक्त सत्येंद्रनाथ बोस यांना अलीपूर कारागृहात फाशी देण्यात आली. १९६३ मध्ये प्रसिद्ध विनोदी लेखक चिंतामण विनायक जोशी यांचे निधन झाले. १९७० मध्ये सर चंद्रशेखर व्यंकटरमण यांचे निधन झाले. १९९६ मध्ये भौतिकशास्त्रज्ञ आणि नोबेल पारितोषिक विजेते डॉ. मोहम्मद अब्दूस सलाम यांचे निधन झाले. १९९७ मध्ये आचार्य बाळाराव सावरकर यांचे निधन झाले. २०१५ मध्ये भारतीय-पाकिस्तानी कवी आणि राजकारणी अमीन फहीम यांचे निधन झाले.
Leave a Reply