आशिया-प्रशांत क्षेत्रात स्थैर्य टिकवून ठेवायचे असेल, तर अधिक खुली व्यापार व्यवस्था गरजेची आहे, अशी भूमिका चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी मांडली आहे. शेंझेन येथे आशिया-प्रशांत आर्थिक सहकार्य संघटनेच्या शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित उद्योजकांच्या बैठकीत ते बोलत होते. या बैठकीत अमेरिकेचाही सहभाग असल्यामुळे जगभराचे लक्ष या चर्चेकडे लागले आहे.
फिलिपिन्समध्ये पार पडलेल्या आसियान शिखर परिषदेनंतर अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्पही शेंझेनमध्ये दाखल झाले आहेत. ट्रम्प यांचे अमेरिका फर्स्ट धोरण आणि आयात शुल्कात केलेली वाढ ही मुक्त व्यापार क्षेत्राच्या उद्दिष्टांच्या विरोधात मानली जात आहे. विशेषतः कृत्रिम बुद्धिमत्तेसाठी आवश्यक असलेल्या एनव्हीडिया संगणक चिपसारख्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर अमेरिकेने घातलेले निर्बंध चीनसोबतच्या तणावाचे मुख्य कारण ठरत आहेत. या पार्श्वभूमीवर जिनपिंग आणि इतर नेत्यांनी अमेरिकेचे थेट नाव न घेता बाजारपेठांच्या संरक्षणापेक्षा खुल्या दृष्टिकोनाचा पुरस्कार केला.
जिनपिंग यांनी सांगितले की, चीन केवळ आयात शुल्क कमी करणार नाही, तर बाजारपेठेतील प्रवेशाचा विस्तारही करेल. नियम, कायदे आणि मानकांसारख्या आव्हानात्मक क्षेत्रांत सुधारणा केल्या जातील. जागतिक गुंतवणूकदारांसाठी परिस्थिती सुधारण्याचे आश्वासन चीनने दिले असून, जागतिक आर्थिक विकासात स्थिरता आणण्यासाठी चीन कटिबद्ध असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
बदलती धोरणे
वाढत्या जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात विविध देशांनी आपली धोरणे बदलण्यास सुरुवात केली आहे. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी जिनपिंग यांची भेट घेऊन परस्परांच्या वस्तूंवरील आयात शुल्क कमी करण्यावर सहमती दर्शवली. ट्रम्प यांच्याशी असलेल्या संबंधांतील तणावामुळे कार्नी यांनी चीन आणि युरोपीय महासंघाशी आर्थिक संबंध दृढ करण्यावर भर दिला आहे. तसेच, मलेशियाचे पंतप्रधान अन्वर इब्राहिम यांनी मोठ्या अर्थव्यवस्थांनी सर्वसमावेशक विकासाचे महत्त्व ओळखावे, असे आवाहन केले.
पुतीन यांची निर्बंधांवर टीका
रशियाचे अध्यक्ष व्लादीमिर पुतीन यांनी २०१७ नंतर पहिल्यांदाच या परिषदेला प्रत्यक्ष उपस्थिती लावली आहे. युक्रेनवरील आक्रमणानंतर रशियावर लादण्यात आलेल्या निर्बंधांवर त्यांनी कडक शब्दांत टीका केली. आर्थिक वर्चस्व गाजवण्यासाठी वापरली जाणारी निर्बंध आणि व्यापार निर्बंधांसारखी साधने आता कालबाह्य झाली आहेत, असे पुतीन म्हणाले. रशियाने २०३५ मध्ये या संघटनेचे अध्यक्षपद भूषवण्यासाठी आपली उमेदवारी जाहीर केली आहे. या परिषदेत गुरुवारी ट्रम्प, पुतीन आणि जिनपिंग यांच्यात होणाऱ्या त्रिपक्षीय चर्चेकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. जागतिक अर्थव्यवस्थेत ६० टक्के वाटा असलेल्या २१ सदस्य देशांची ही चर्चा भविष्यातील आर्थिक दिशेसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
Leave a Reply