बऱ्याचदा कोणत्याही कारणाशिवाय झोपल्यानंतर किंवा इतर वेळी हातापायांच्या तळव्यांना खूप जास्त खाज सुटते. ही खाज काहीवेळा लगेच कमी होते, तर काहीवेळा तासनतास तळव्यांना खाज येते. थंडीच्या दिवसांमध्ये प्रामुख्याने लालसरपणा, लहान पुरळ किंवा त्वचा सोलवटल्यासारखी दिसू लागते. वातावरणात होणारे बदल थेट शरीरावर दिसू लागतात. दैनंदिन आहारात खाल्लेल्या पदार्थांचा परिणामही आरोग्यावर दिसू लागतो. मात्र वारंवार येणाऱ्या खाजेकडे दुर्लक्ष न करता वेळीच योग्य ते उपचार करणे आवश्यक आहे.
खाज येण्याची प्रमुख कारणे
हात आणि पायांच्या तळव्यांची त्वचा कोरडी पडल्यानंतर खाज सुटण्याची शक्यता जास्त असते. वारंवार साबणाने हात धुणे, गरम पाण्याचा वापर करणे किंवा केमिकलयुक्त स्किन केअरचा वापर करणे यामुळे त्वचेतील नैसर्गिक तेल कमी होते आणि त्वचा खूप जास्त कोरडी पडते. त्वचेतील नैसर्गिक ओलावा कमी झाल्यानंतर त्वचा ताणल्यासारखी होते आणि त्वचेला खाज येते.
नवीन साबण, हँडवॉश, डिटर्जंट, सॅनिटायझर, पायांना लावलेली क्रीम किंवा चपलांमुळे अॅलर्जी होण्याची शक्यता असते. याला कॉन्टॅक्ट डर्मटायटिस म्हणतात. तळव्यांना खाज येण्यासोबत लालसरपणा, सूज किंवा लहान पुरळ अशी लक्षणे दिसू लागतात. त्यामुळे हातापायांना वारंवार खाज येत असेल तर व्हॅसलिन किंवा खोबरेल तेलाचा वापर करावा.
बऱ्याचदा पायांच्या बोटांमधील जागा सतत ओलसर राहिल्यामुळे बुरशीजन्य संसर्ग होण्याची शक्यता असते. यामुळे बोटांमधील त्वचा कोरडी पडते आणि त्वचेची साल जाऊ लागते. पायांच्या तळव्यांना खाज, त्वचा सोलवटणे, भेगा पडणे किंवा जळजळ होऊन त्वचा ताणल्यासारखी वाटते. त्यामुळे कोणत्याही चपलांचा वापर करताना त्या पायाला सूट होतील का याची काळजी घ्यावी.
हाताच्या किंवा पायाच्या तळव्यांवर एक्झिमा होण्यास सुरुवात झाल्यानंतर दुर्लक्ष न करता वेळीच उपचार करावेत. लहान पाण्याने भरलेले फोड येणे, तीव्र खाज सुटणे आणि त्वचा कोरडी पडणे अशी लक्षणे दिसू लागल्यानंतर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उपचार करावेत. डिशिड्रोटिक एक्झिमामध्ये तळव्यांवर लहान फोड येतात, ज्यामुळे पायांना खूप जास्त खाज सुटण्याची शक्यता असते. हाताच्या तळव्यांना सतत खाज येत असल्यास काही वेळा यकृताशी संबंधित समस्यांमुळेही खाज येऊ शकते.
घरगुती उपाय आणि काळजी
तळव्यांची त्वचा कोरडी पडू नये यासाठी व्हॅसलिन किंवा खोबरेल तेलाचा वापर करावा. गरम पाण्याचा अतिवापर टाळावा आणि साबणाचा वापर मर्यादित ठेवावा. पायांच्या बोटांमधील जागा कोरडी ठेवावी आणि पायाला सूट होणाऱ्या चपलांचाच वापर करावा. मात्र हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
Leave a Reply