मंगळवार, १७ नोव्हेंबर २०२६ ▶
वेगवान महाराष्ट्र महाराष्ट्राच्या ताज्या बातम्या

रशियाचा ‘कोएन’ उपग्रह: झाडाखालील सैनिकही दिसणार?

रशियाने ‘कोएन’ उपग्रह अंतराळात पाठवला. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने तो जमिनीवरील अर्धा मीटरपर्यंतच्या वस्तू ओळखू शकतो, त्यामुळे पाळत ठेवण्याची क्षमता वाढेल.

रशियाचा ‘कोएन’ उपग्रह: झाडाखालील सैनिकही दिसणार?

रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्धात आता अंतराळ तंत्रज्ञानाची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे. जमिनीवर नेमके काय सुरू आहे, सैन्याची हालचाल कुठे होत आहे, कोणत्या भागात वाहने किंवा लष्करी उपकरणे तैनात आहेत, याची माहिती मिळवण्यासाठी रशियाने एक नवा उपग्रह अंतराळात पाठवला आहे. हा उपग्रह जमिनीवरील वस्तूंची ५० सेंटिमीटरपर्यंत स्पष्ट प्रतिमा घेऊ शकतो. त्यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेची मदतही घेतली जाणार आहे. त्यामुळे या उपग्रहाची सध्या चर्चा सुरू झाली आहे.

‘कोएन’ उपग्रहाची क्षमता काय?

या उपग्रहाचे नाव कोएन आहे. तो रशियातील खासगी कंपनी एमटी-लॅबने तयार केला आहे. १४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी रशियातील व्होस्टोचनी कॉस्मोड्रोम अंतराळ केंद्रावरून सोयुझ रॉकेटच्या मदतीने हा उपग्रह अंतराळात पाठवण्यात आला. त्याच मोहिमेत किनोस्पुटनिक नावाचा आणखी एक उपग्रहही पाठवण्यात आला. कोएन ०.५ मीटरच्या रिझोल्यूशनवर जमिनीची छायाचित्रे घेऊ शकतो, तर दुसऱ्या उपग्रहाचे रिझोल्यूशन ०.८ मीटर आहे.

५० सेंटिमीटर रिझोल्यूशनमुळे उपग्रहाच्या छायाचित्रांमध्ये सुमारे अर्धा मीटर आकारापर्यंतच्या वस्तू ओळखता येतात. यामुळे वाहने, मोठी उपकरणे किंवा संरचना ओळखणे शक्य होते. अहवालानुसार, यात प्रतिमांचे विश्लेषण करण्यास मदत करणारे एआय अल्गोरिदम्सही समाविष्ट आहेत. हा उपग्रह दरवर्षी अंदाजे १५ दशलक्ष चौरस किलोमीटर क्षेत्राची छायाचित्रे घेऊ शकतो. त्याच्या व्याप्तीची रुंदी अंदाजे १२ किलोमीटर आहे. बांधकाम देखरेख किंवा पायाभूत सुविधा नियंत्रणासारख्या व्यावसायिक आणि नागरी उपयोगांसाठी याची रचना करण्यात आल्याचे म्हटले जाते.

युद्धातील पाळत ठेवण्यावर काय परिणाम होणार?

सोशल मीडिया आणि काही अहवालांनुसार, झाडांजवळ लपलेल्या सैनिकांना किंवा लहान गटांना ओळखणे आणि महत्त्वाच्या वाहनांच्या मार्गांचा मागोवा घेणे यांसारख्या क्षमता एआय वापरून मिळवता येतील, असा दावा केला जात आहे. युद्धातील गुप्त माहिती गोळा करण्यासाठी उच्च रिझोल्यूशनचे उपग्रह अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. ते सैन्याच्या हालचाली, उपकरणांची ठिकाणे आणि पायाभूत सुविधांमधील बदल शोधण्यात मदत करतात. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने ही प्रक्रिया अधिक वेगवान करता येते.

मात्र एकाच उपग्रहाला रिअल-टाइम ट्रॅकिंग करण्याची किंवा झाडांखाली लपलेल्या व्यक्तींना अचूकपणे शोधण्याची क्षमता आहे, असे म्हणता येणार नाही. अंतराळात असला तरी त्याला प्रत्येक क्षणी जमिनीवरील हालचाल अचूकपणे पाहता येईल, असे नाही. ढग, रात्रीचा अंधार आणि दाट जंगले यांमुळे मर्यादा येतात. रशियाकडे आधीच लष्करी उपग्रह आहेत आणि युक्रेनशी संबंधित पाश्चात्य उपग्रहांजवळ तो आपल्या हालचाली वाढवत आहे. हे नवीन प्रक्षेपण रशियाच्या वाढत्या अंतराळ क्षमतेचे संकेत देते, परंतु रणांगणावरील त्याचा तात्काळ परिणाम मर्यादित असू शकतो.

अभी जाधव

Similar Posts

View All

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ही वेबसाइट AI सहाय्याने व्यवस्थापित केली जाते · This website is managed with AI assistance