रेडिओवर ऐंशीच्या दशकात सतत वाजणारे ‘शायद मेरी शादी का ख्याल दिल में आया है…’ हे गीत आजही अनेकांच्या ओठांवर आहे. लता मंगेशकर आणि किशोर कुमार यांनी गायलेले हे गीत उषा खन्ना यांनी संगीतबद्ध केले होते. हिंदी चित्रपटसृष्टीतील त्या तिसऱ्या महिला संगीतकार होत्या, ज्यांनी पुरुषांचे वर्चस्व असलेल्या क्षेत्रात चार दशके आपल्या संगीताची जादू चालवली.
गायक घडविणारी संगीतकार
उषा खन्ना यांच्या संगीताखाली लता मंगेशकर, आशा भोसले आणि किशोर कुमार यांसारख्या दिग्गजांनी गायले आहे. त्यांनी सोनू निगम आणि पंकज उधास यांसारख्या गायकांना घडवले. सुमारे १५० चित्रपटांसाठी त्यांनी ८०० हून अधिक गाणी तयार केली.
गायनापासून संगीत दिग्दर्शनापर्यंत
संगीतकार होण्याआधी उषा खन्ना गायिका म्हणून चित्रपटसृष्टीत आल्या होत्या. संगीत दिग्दर्शक ओ. पी. नय्यर यांनी त्यांची ओळख शशधर मुखर्जी यांच्याशी करून दिली. त्यांना एक गाणे गायला दिले गेले; त्या गाण्याचे संगीतही उषा खन्ना यांनीच केले आहे हे कळल्यावर ते इतके प्रभावित झाले की त्यांनी ‘दिल देके देखो’ या चित्रपटासाठी त्यांना संगीतकार म्हणून करारबद्ध केले. या चित्रपटासाठी त्यांनी सुमारे १० गाणी तयार केली आणि त्यातील दोन गाणी मोहम्मद रफी यांच्यासोबत स्वतः गायली — ‘दिलरुबा, ओ मेरी नीता’ आणि ‘बोलो, बोलो, कुछ तो बोलो’. त्यानंतर गायिकेपेक्षा संगीतकार म्हणून त्यांची ओळख अधिक झाली.
त्यांनी साठच्या दशकात कारकिर्दीला सुरुवात केली; सत्तर-ऐंशीच्या दशकात त्या यशस्वी संगीतकार म्हणून ओळखल्या जाऊ लागल्या आणि नव्वदच्या दशकातही त्यांनी गाणी तयार केली. त्यांचा अखेरचा संगीत दिलेला चित्रपट ‘दिल परदेसी हो गया’ होता. तो फारसा चालला नाही, मात्र त्यातील सर्व गाणी लोकप्रिय झाली होती. त्यानंतर त्यांनी चित्रपटसृष्टीपासून दूर राहणे पसंत केले.
त्यांच्या गाजलेल्या गाण्यांमध्ये ‘शायद मेरी शादी का ख्याल’, ‘आंख से छलका आंसू’, ‘दिल के टुकड़े, टुकड़े करके’, ‘बिन फेरे हम तेरे’, ‘तू इतनी दूर क्यों है मां’, ‘जिंदगी प्यार का गीत है’, ‘छोड़ो कल की बातें’, ‘हम तुम से जुदा हो के’, ‘मैंने रखा है मोहब्बत’ आणि ‘तू इस तरह से मेरी जिंदगी’ यांचा समावेश आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply