सणासुदीचा हंगाम सुरू होत असतानाच अवघ्या एका महिन्यात आधी साखर, आता तांदळाचे दर सुमारे ११ टक्क्यांनी वाढले आहेत. ऑगस्ट २०२६ च्या अखेरच्या व्यवहारांची आकडेवारी दर्शवते की, राज्यभरातील घाऊक आणि किरकोळ बाजारात तांदळाचे दर एका महिन्यात सुमारे ११ टक्क्यांनी वाढले आहेत. महाराष्ट्रात कोणालाही विचारलं, तर जेवण पूर्ण होण्यासाठी गरमागरम भात लागतो, असंच उत्तर मिळेल. त्यामुळे ही दरवाढ प्रत्येक घराच्या बजेटला भिडणारी आहे.
दरवाढीमागची कारणं
व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, दरवाढीमागे दोन प्रमुख कारणं आहेत. एक म्हणजे बाजारात तांदळाची आवक कमी झाली आहे. दुसरं कारण म्हणजे गणेशोत्सव, नवरात्री आणि दिवाळीसाठी नागरिक तांदळाचा साठा करत असल्याने खरेदी वाढली आहे. याशिवाय परदेशात होणाऱ्या निर्यातीमुळे स्थानिक बाजारातील धान्य कमी होतं. धान्य तुमच्या ताटात येईपर्यंत अनेक हातांतून जातं आणि प्रत्येक टप्प्यावर हाताळणी शुल्क, साठवणूक खर्च आणि इंधनाचा खर्च वाढत जातो. लहरी मॉन्सूनमुळे उत्पादनाचे अंदाज घटू शकतात, ही भीतीही दर वाढवते. बियाणे, मजुरी, खते, कीटकनाशके, यंत्रांचं भाडं आणि कापणीनंतरची वाहतूक हे सर्व उत्पादकांसाठी महाग झालं आहे. भंडारा येथील भात उत्पादक विठ्ठल राव यांच्या म्हणण्यानुसार, पेरणीच्या वेळी सुरुवातीच्या महिन्यांत अनिश्चित पावसाच्या चक्रांना तोंड द्यावं लागलं. पीक टिकून राहिलं, पण उत्पादनासाठी लागणारी जवळजवळ प्रत्येक गोष्ट महागली आहे. शहरांतील ग्राहकांना दिसणारे किरकोळ दर जास्त असूनही शेतकऱ्याचा कसाबसा खर्च भरून निघतो आहे. मुंबईतील ग्राहक देत असलेला दर आणि मंडीत शेतकऱ्याला मिळणारा दर यात मोठी तफावत आहे.
वाशी बाजारातील स्थिती आणि दर
नवी मुंबईतील वाशी एपीएमसी बाजारात घाऊक तांदूळ एका महिन्यापूर्वीपेक्षा सुमारे ११ टक्क्यांनी महाग आहे आणि ही वाढ आता गल्लीतील दुकानांपर्यंत पोहोचली आहे. वाशी एपीएमसीमधील अनुभवी घाऊक वितरक अश्विन शहा यांच्या म्हणण्यानुसार, पुरवठा साखळीतील अडथळे आणि सर्वोच्च मागणी यांची गाठ महत्त्वाची ठरली आहे. वाहतूक खर्च वाढला असून, प्रमुख उप-प्रदेशांतून तांदूळ केवळ अधूनमधून येत आहे. मुख्य खरीप हंगामाचं पीक पूर्णपणे बाजारात आल्यानंतर, म्हणजे दिवाळीनंतरच दिलासा मिळेल; तोपर्यंत ग्राहकांनी चढ्या दरांसाठी तयार राहावं. केंद्र सरकारने २०२६-२७ च्या खरीप हंगामासाठी सामान्य भातासाठीची किमान आधारभूत किंमत (एमएसपी) २,४४१ रुपये प्रति क्विंटल, तर ए ग्रेडसाठी २,४६१ रुपये प्रति क्विंटल निश्चित केली आहे. गेल्या वर्षीच्या २,३६९ रुपयांच्या तुलनेत ही ७२ रुपयांची, सुमारे तीन टक्क्यांची वाढ आहे. मात्र बाजारात एका महिन्यात ११ टक्क्यांनी दर वाढले आहेत, त्यामुळे केवळ आधारभूत किमतीने परिस्थिती स्पष्ट होत नाही.
विविध प्रकारचे अंदाजे दर (प्रति किलो) असे आहेत: कोलम घाऊक ४५ ते ७० रुपये, किरकोळ ५५ ते ८५ रुपये; इंद्रायणी घाऊक ५० ते ७५ रुपये, किरकोळ ६५ ते ९० रुपये; आंबेमोहोर घाऊक ८५ ते १२० रुपये, किरकोळ १०० ते १३५ रुपये; बासमती तुकडा आणि मोगरा घाऊक ६० ते ७० रुपये. महाराष्ट्रात भाताचं मुख्य उत्पादन कोकण पट्ट्यातील पालघर, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि विदर्भातील भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली या जिल्ह्यांत होतं.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply