दिवाळीत फटाके फोडण्याचा आणि आतषबाजी पाहण्याचा उत्साह सर्वत्र दिसून येतो. मात्र फटाक्यांमधून निघणारा धूर आरोग्यासाठी हानिकारक ठरतो. या धुरातील सूक्ष्म कण आणि हानिकारक वायू श्वसनसंस्थेमार्फत शरीरात प्रवेश करतात आणि फुफ्फुसे तसेच हृदयावर परिणाम करतात. काही लोकांसाठी याचे परिणाम अधिक गंभीर असतात, त्यामुळे पाच प्रकारच्या लोकांनी दिवाळीत फटाके वापरताना विशेष खबरदारी घेतली पाहिजे.
कोणाला जास्त धोका?
दमा, ब्राँकायटिस किंवा सीओपीडी यांसारखे दीर्घकालीन आजार असलेल्या लोकांनी फटाक्यांच्या धुरापासून दूर राहावे. धुरातील प्रदूषकांमुळे श्वसनमार्गातील जळजळ आणि सूज वाढते, त्यामुळे खोकला, छातीत जडपणा आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो. काही प्रकरणांमध्ये दम्याचा झटकाही येऊ शकतो. अशा रुग्णांनी ज्या ठिकाणी फटाके फोडले जात आहेत, ती ठिकाणे टाळावीत.
गर्भवती महिलांनाही फटाक्यांच्या धुरापासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला जातो. प्रदूषक आणि काही जड धातूंचा संपर्क वाढत्या गर्भासाठी हानिकारक मानला जातो. लहान मुलांची फुफ्फुसे अजून विकसित होत असतात आणि ती वेगाने श्वास घेतात, त्यामुळे ती प्रदूषणाच्या सूक्ष्म कणांच्या संपर्कात जास्त येतात. या धुरामुळे मुलांना खोकला, घशात खवखव आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो, म्हणून मुलांना फटाक्यांच्या ठिकाणांपासून दूर ठेवावे.
फटाक्यांमधून बाहेर पडणारे पीएम २.५ आणि पीएम १० सारखे सूक्ष्म कण हृदयरुग्णांसाठीही समस्या निर्माण करतात. या कणांच्या संपर्कात आल्याने शरीरात दाह निर्माण होऊ शकतो आणि रक्तदाब वाढू शकतो. गंभीर प्रकरणांमध्ये हृदयविकाराच्या झटक्याचा धोकाही वाढू शकतो. वृद्ध व्यक्तींनीही धुराबाबत सावधगिरी बाळगली पाहिजे, कारण वाढत्या वयानुसार फुफ्फुसांची कार्यक्षमता आणि प्रतिकारशक्ती कमकुवत होते, त्यामुळे त्यांना श्वसनाच्या समस्यांचा धोका निर्माण होतो.
कोणती काळजी घ्यावी?
दिवाळीच्या काळात खिडक्या आणि दारे बंद ठेवा. शक्य असल्यास खोलीत एअर प्युरिफायरचा वापर करा. ज्या ठिकाणी फटाके फोडले जात आहेत अशा ठिकाणी जाणे आणि धुरामध्ये जास्त वेळ घालवणे टाळा. बाहेर जावेच लागले तर व्यवस्थित बसणारा एन९५ मास्क वापरा. तो पूर्ण संरक्षण देत नाही, हे लक्षात ठेवा. श्वास घेण्यास त्रास होत असल्यास किंवा छातीत दुखत असल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply