पूर्वी गुडघेदुखी ही प्रामुख्याने वयोवृद्ध महिलांची समस्या मानली जात होती. मात्र आता तरुण आणि मध्यमवयीन महिलांनाही गुडघेदुखीचा त्रास जाणवू लागला आहे. योग्य आहाराचा अभाव, सतत उभे राहून काम करणे, चुकीची जीवनशैली, वजन वाढणे आणि शरीरातील पोषक घटकांची कमतरता ही यामागील महत्त्वाची कारणे मानली जातात. सुरुवातीला किरकोळ वाटणाऱ्या या समस्येकडे दुर्लक्ष केल्यास दैनंदिन कामांमध्ये अडथळे निर्माण होऊ शकतात.
गुडघेदुखीची प्रमुख कारणे
- वाढते वय: वय वाढल्यानंतर गुडघ्यांमधील हाडांच्या सांध्यांवरील कूर्चेची झीज होऊ शकते. त्यामुळे सांध्यांमध्ये वेदना, सूज आणि हालचाल करताना त्रास जाणवतो. ऑस्टिओआर्थरायटिस हे गुडघेदुखीचे एक सामान्य कारण आहे.
- वजन वाढणे: शरीराचे वजन जास्त असल्यास गुडघ्यांवर अतिरिक्त दबाव येतो आणि सांध्यांची झीज होण्याची शक्यता वाढते. चालताना किंवा जिने चढताना वेदना जाणवू शकतात.
- हार्मोनल बदल: मेनोपॉजच्या काळात इस्ट्रोजेन हार्मोनची पातळी कमी होते. याचा हाडांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो आणि सांधेदुखी व हाडांची घनता कमी होण्याचा धोका वाढतो.
- कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डीची कमतरता: शरीराला पुरेसे कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डी न मिळाल्यास हाडे कमकुवत होण्याची शक्यता असते.
- व्यायामाचा अभाव: दिवसभर बसून राहणे किंवा शारीरिक हालचाली कमी असणे यामुळे गुडघ्यांच्या आसपासचे स्नायू कमकुवत होऊ शकतात.
गुडघेदुखीपासून बचाव कसा करावा?
आहारात दूध, दही, पनीर, नाचणी, तीळ आणि हिरव्या पालेभाज्यांचा समावेश करावा. शरीराला आवश्यक प्रमाणात व्हिटॅमिन डी मिळण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार सूर्यप्रकाश आणि योग्य आहार घ्यावा. नियमित चालणे, पोहणे आणि हलका व्यायाम करावा. वजन नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न करावा. बराच वेळ एकाच स्थितीत बसणे किंवा उभे राहणे टाळावे. वेदना होत असल्यास स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
गुडघ्याला सतत सूज येणे, तीव्र वेदना होणे, चालताना अडचण येणे किंवा गुडघा लाल व गरम होणे अशी लक्षणे दिसल्यास वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी. महिलांनी गुडघेदुखीकडे केवळ वाढत्या वयाचा परिणाम म्हणून पाहू नये. योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि वेळेवर वैद्यकीय उपचार यांच्या मदतीने सांध्यांचे आरोग्य चांगले राखता येऊ शकते.
Leave a Reply