नायजेरियातील तरुण कार्यकर्ता सोसा हेन्कोमा गेल्या २५ वर्षांहून अधिक काळ आपल्या आईच्या बेपत्ता होण्याचे गूढ उलगडण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आईचा शोध घेण्यासाठी आणि तिच्या भूतकाळातील धागेदोरे जोडण्यासाठी त्यांनी पुन्हा नायजेरियाचा प्रवास केला आहे. त्यांचा हा प्रवास आता ‘व्हेअर रूट्स लाय’ या माहितीपटातून जगासमोर येत आहे.
आईचा शोध घेण्यासाठी नायजेरियात परतले
सोसा यांचा जन्म नायजेरियात झाला असून त्यांचे बालपण ब्रिटनमध्ये गेले. लहान वयातच त्यांची आई त्यांच्यापासून दूर झाली आणि त्यानंतर आईशी संपर्क तुटल्याने तिच्याबाबतची माहिती मिळवणे कठीण झाले. त्यांची आई युरोपमध्ये जाण्याच्या प्रयत्नात असताना बेपत्ता झाली असल्याचे समोर आले आहे. तिच्यासोबत नेमके काय घडले, ती गेली कुठे आणि तिचे पुढे काय झाले, असे अनेक प्रश्न आजही अनुत्तरित आहेत. आता नायजेरियात परतल्यानंतर ते आईकडील नातेवाईकांची भेट घेऊन जुन्या आठवणी आणि उपलब्ध माहितीच्या आधारे तिचा मागोवा घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
शोषणाच्या अंधारातून कार्यकर्त्यापर्यंतचा प्रवास
सोसा यांचा स्वतःचा प्रवासही संघर्षांनी भरलेला आहे. ब्रिटनमध्ये बालपणी त्यांना अत्याचार, टोळ्यांकडून होणारे शोषण आणि हिंसाचाराचा सामना करावा लागला. किशोरवयात ते गुन्हेगारी टोळ्यांच्या संपर्कात आले आणि त्यांना तुरुंगातही जावे लागले. पुढे त्यांची मानवी तस्करी आणि शोषणाचे बळी म्हणून ओळख पटली. या कटू अनुभवातून बाहेर पडत त्यांनी आपले आयुष्य बदलले. आज ते मानवी तस्करी आणि बालशोषणविरोधात जनजागृती करणारे कार्यकर्ते म्हणून काम करतात आणि शोषणाला बळी पडलेल्या मुलांच्या संरक्षणासाठी आवाज उठवत आहेत.
माहितीपटातून संघर्षाची कहाणी
सोसा यांच्या या प्रवासावर ‘व्हेअर रूट्स लाय; सर्व्हायव्हिंग चाइल्ड ग्रूमिंग अँड एक्स्प्लॉयटेशन’ हा माहितीपट तयार करण्यात आला आहे. दिग्दर्शक समीर मोदी यांनी या माहितीपटातून सोसा यांचा आईच्या शोधाचा प्रवास मांडला आहे. हा केवळ एका मुलाने आपल्या आईचा शोध घेण्याचा प्रयत्न नाही, तर मानवी तस्करी, बालशोषण, स्थलांतर आणि स्वतःच्या मुळांचा शोध घेणारी कहाणी आहे. आईचा शोध घेताना सोसा यांना आपल्या कुटुंबाशी पुन्हा जोडले जाण्याची आशा आहे. मात्र त्यांच्या आईबाबत नेमकी माहिती मिळाली आहे की नाही, याचा खुलासा उपलब्ध माहितीमध्ये झालेला नाही. त्यामुळे त्यांच्या शोधाचा पुढील प्रवास महत्त्वाचा ठरणार आहे.
Leave a Reply