आर्य चाणक्य हे एक महान विचारवंत, अर्थतज्ज्ञ आणि कुटनीती तज्ज्ञ होते. त्यांनी लिहिलेल्या चाणक्य नीती या ग्रंथात जीवनातील अनेक गोष्टींबद्दल मार्गदर्शन करण्यात आले आहे. आजच्या काळातही त्यातील अनेक विचार सुसंगत वाटतात. आयुष्यात अनेक प्रकारची माणसे भेटतात; त्यापैकी काहींना सल्ला किंवा उपदेश देणे टाळले पाहिजे, असे चाणक्य म्हणतात. चुकीच्या व्यक्तीला सल्ला दिल्यास ते प्रकरण आपल्याच अंगलट येऊ शकते.
कोणत्या पाच जणांना उपदेश टाळावा
पहिला प्रकार म्हणजे मूर्ख लोक. चाणक्य म्हणतात, मूर्ख माणसांना कधीही सल्ला देण्याच्या भानगडीत पडू नये, कारण त्यामुळे आपलेच नुकसान होण्याची शक्यता असते. मूर्ख लोक नेहमी सल्ल्याचा चुकीचा अर्थ लावतात, असे चाणक्य यांनी म्हटले आहे.
दुसरा प्रकार म्हणजे तुमच्याबद्दल चुकीचा विचार करणारे लोक. काहीही झाले तरी जे लोक तुमच्याबद्दल मनात आकसाची भावना ठेवतात, अशा लोकांना चुकूनही उपदेश करण्याच्या भानगडीत पडू नये, असे चाणक्य सांगतात.
तिसरा प्रकार म्हणजे राजा. चाणक्य म्हणतात, राजा हा असा व्यक्ती असतो, ज्याला कोणी उपदेश केलेला आवडत नाही. राजाला उपदेश द्यायला गेल्यास त्याचा उलटा परिणाम होऊ शकतो आणि तो तुमच्यावर नाराज होऊ शकतो. त्यामुळे राजाला कधीही उपदेश करू नये.
चौथा प्रकार म्हणजे स्वतःच्याच मनाचे ऐकणारे लोक. समाजात असे काही लोक असतात, जे समाजाचे ऐकतात, परंतु नेहमी स्वतःच्या मनाचेच करतात. अशा लोकांना सल्ला किंवा उपदेश दिल्याने मनस्ताप सहन करावा लागतो, असे चाणक्य म्हणतात.
पाचवा प्रकार म्हणजे स्वार्थी लोक. चाणक्य म्हणतात, स्वार्थी लोकांना कधीही उपदेश देण्याच्या भानगडीत पडू नका. त्याचा काहीही फायदा होणार नाही.
चाणक्यांच्या मते सल्ला देण्याआधी समोरची व्यक्ती तो समजून घेण्याच्या मनःस्थितीत आहे का, हे पाहणे महत्त्वाचे असते. योग्य व्यक्तीला योग्य वेळी दिलेला सल्लाच उपयोगी ठरतो.
Leave a Reply