गानकोकिला लता मंगेशकर आज आपल्यात नाहीत, पण त्यांचा आवाज आजही प्रत्येकाच्या मनात जिवंत आहे. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी असंख्य अजरामर गाणी गायली. त्यातील अनेक गाणी आजही कानावर पडताच त्यांचा चेहरा डोळ्यांसमोर उभा राहतो. मात्र, त्यांच्याशी जोडलेला एक किस्सा फार कमी लोकांना माहिती आहे. तब्बल ६६ वर्षांपूर्वी रेडिओने त्यांच्या एका प्रसिद्ध गाण्यावर थेट बंदी घातली होती.
ही गोष्ट १९६० सालातील ‘दिल अपना और प्रीत पराई’ या चित्रपटाशी जोडलेली आहे. या चित्रपटातील ‘अजीब दास्ताँ है ये’ आणि ‘शीशा ए दिल इतना ना उछालो’ ही दोन्ही गाणी लता मंगेशकर यांनी गायली होती. चित्रपटात मीना कुमारी, नादिरा, राज कुमार आणि हेलेन यांच्या भूमिका होत्या. चित्रपट प्रचंड यशस्वी ठरला आणि त्यातील प्रत्येक गाण्याला प्रेक्षकांनी भरभरून प्रेम दिले.
एका गाण्यावरून वाद का निर्माण झाला?
‘शीशा ए दिल इतना ना उछालो’ या गाण्यात समुद्रकिनारी मैत्रिणींची धमाल दाखवण्यात आली होती. मात्र, या गाण्याच्या शब्दांवर रेडिओच्या सेन्सॉर मंडळाने आक्षेप घेतला. त्यानंतर या गाण्यावर बंदी घालण्याचा निर्णय झाला. त्या काळात बंदी घातलेल्या गाण्यावर ‘अस्वीकृत’ असे लेबल लावले जात असे, जेणेकरून रेडिओवरील निवेदक ते गाणे वाजवू शकणार नाहीत.
पण याच ठिकाणी एक मोठी चूक घडली. संबंधित लिपिकाने चुकून ते लेबल ‘शीशा ए दिल इतना ना उछालो’ या गाण्याऐवजी ‘अजीब दास्ताँ है ये’ या गाण्यावर लावले. त्यामुळे ज्या गाण्यावर बंदी येणे अपेक्षित होते, ते गाणे वर्षानुवर्षे रेडिओवर वाजत राहिले, तर ‘अजीब दास्ताँ है ये’ हे सुपरहीट गाणे मात्र बंदीच्या कचाट्यात सापडले.
चूक लक्षात आली तेव्हा उशीर झाला होता
अधिकाऱ्यांना ही चूक लक्षात आली तेव्हा त्यांनी ती दुरुस्त केली. मात्र, तोपर्यंत बराच उशीर झाला होता. ‘शीशा ए दिल इतना ना उछालो’ हे गाणे तोपर्यंत प्रत्येक घराघरात पोहोचले होते. आज हा किस्सा संगीताच्या इतिहासातील एक रंजक आठवण म्हणून सांगितला जातो.
Leave a Reply