छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याच्या संरक्षणासाठी सुमारे साडेतीनशे वर्षांपूर्वी उभारलेल्या बलशाली आरमाराचा इतिहास नव्या पिढीला समजावा, या उद्देशाने अंबवडे बुद्रुक येथे शिवकालीन जहाजांच्या प्रतिकृतींचे प्रदर्शन भरविण्यात आले आहे. खटाव येथील कुमार गुरव यांच्या संकल्पनेतून साकारलेल्या नऊ जहाजांच्या प्रतिकृती हे या प्रदर्शनाचे आकर्षण ठरत आहे.
आठ वर्षांचा अभ्यास, दोन-तीन वर्षांचे काम
गुरव यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील आरमाराचा आठ वर्षे अभ्यास केला. त्यानंतर गेल्या दोन ते तीन वर्षांपासून त्यांनी ऐतिहासिक जहाजांच्या प्रतिकृती साकारण्यास सुरुवात केली. केवळ जहाजांचा आकार तयार करण्यापुरते मर्यादित न राहता त्या काळातील जहाजांची बांधणी, रचना, वैशिष्ट्ये आणि त्यामधील बारकावे अभ्यासून त्यांनी या प्रतिकृती तयार केल्या आहेत.
अंबवडे बुद्रुक येथील किल्ल्यांच्या प्रदर्शनात नऊ जहाजांचा समावेश केला आहे. यामध्ये मराठा आरमारातील चार, शत्रूराष्ट्रांच्या आरमारातील दोन, तसेच भारतीय नौदलातील आयएनएस विक्रांतसारख्या युद्धनौकांच्या प्रतिकृतींचा समावेश आहे. या प्रदर्शनात सुमारे एक हजार वर्षांपूर्वी चोल राजवटीच्या काळातील जहाजाची प्रतिकृतीही आहे. याशिवाय सागरी किल्ल्यांची ऐतिहासिक माहिती देणारे फलकही प्रदर्शनात लावण्यात आले आहेत.
गलबत, गुराब आणि पाल
कुमार गुरव यांनी मराठा आरमारातील सर्वांत छोटी युद्धनौका गलबत, त्यापेक्षा मोठी गुराब आणि सर्वांत मोठी युद्धनौका पाल यांच्या प्रतिकृती साकारल्या आहेत. सुमारे एक फूट आकारापासून ते साडेचार फूट लांबीपर्यंतच्या या प्रतिकृतींमध्ये जहाजांच्या रचनेतील बारकावे अचूकपणे दाखविण्यात आले आहेत. त्यामुळे इतिहासप्रेमींसह विद्यार्थी आणि नागरिकांनाही हे प्रदर्शन आकर्षित करीत आहे.
गेल्या १५ वर्षांपासून सातत्याने भरविण्यात येणाऱ्या किल्ल्यांच्या प्रदर्शनामुळे अंबवडे बुद्रुक गावाला एक वेगळी ओळख निर्माण झाली आहे. दिवाळीच्या सुट्यांमध्ये येथील किल्ले पाहण्यासाठी जिल्ह्यासह अन्य जिल्ह्यांतील नागरिकांची गर्दी होत आहे. पुणे, कोल्हापूर, सांगली, कऱ्हाड यांसारख्या शहरांतील नागरिकही किल्ल्यांच्या गावाला भेट देत आरमाराच्या प्रदर्शनाचा अनुभव घेत आहेत.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply