वडीलच गुरु, यूट्यूबच मार्गदर्शक; १७ वर्षीय ईशान सूदची कहाणी

भारतीय क्रिकेटमध्ये तरुण वेगवान गोलंदाजांची एक नवीन फळी उदयास येत आहे. १९ वर्षांखालील आशिया चषक स्पर्धेत एक असे नाव समोर आले आहे, ज्याच्या गोलंदाजीने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. त्याचे नाव आहे ईशान सूद. पंजाबमधील मोरिंडा येथील रहिवासी असलेला हा १७ वर्षीय वेगवान गोलंदाज ६ फूट ४ इंच उंच आहे. त्याच्याकडे वेग, उसळी, चेंडू दोन्ही बाजूंनी स्विंग करण्याची क्षमता आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे लाईन आणि लेंथवर विलक्षण नियंत्रण आहे.

ईशानचे यश कोणत्याही मोठ्या क्रिकेट संस्थेमुळे किंवा नामांकित प्रशिक्षण केंद्रामुळे मिळालेले नाही. त्याचे सुरुवातीचे क्रिकेट गुरू त्याचे वडील धीरज सूद आहेत. त्यांनी आपल्या मुलाला गोलंदाजीच्या युक्त्या शिकवण्यासाठी आपला व्यवसायही सोडला. या बाप-लेकाच्या क्रिकेट शाळेत केवळ मैदानच नाही, तर यूट्यूब, गुगल, सोशल मीडिया आणि आता चॅटजीपीटी सुद्धा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे दोघे व्हिडिओ पाहतात, गोलंदाजांचे तंत्र समजून घेतात, नवीन चेंडू आणि त्यांच्या विविध प्रकारांवर संशोधन करतात आणि मग मैदानावर त्यांचा सराव करतात.

ईशानच्या प्रतिभेकडे केवळ त्याच्या कुटुंबानेच लक्ष दिले नाही. पंजाबचे प्रशिक्षक संदीप सावल हे देखील त्याच्या गोलंदाजीचे निरीक्षण करत होते. शेर-ए-पंजाब टी२० लीगच्या पहिल्या हंगामात ते अमृतसर समर्सचे प्रशिक्षक होते.

एकाच चेंडूवर महिनोंचा सराव

ईशानच्या गोलंदाजीचा पाया घालण्यासाठी त्याच्या वडिलांनी एक वेगळी पद्धत अवलंबली. सुमारे सहा ते नऊ महिने वडील आणि मुलाने फक्त एकाच चेंडूने सराव केला. ऑफ-स्टंपच्या वरच्या भागावर लक्ष्य साधून टाकलेला अचूक टप्प्याचा चेंडू हाच त्यांचा एकमेव सराव होता. या काळात त्यांच्याकडे सरावासाठी फक्त एकच क्रिकेटचा चेंडू होता. ईशानला एका विशिष्ट लांबीवर इतका मजबूत बनवणे हे धीरज यांचे ध्येय होते की, तो कोणत्याही परिस्थितीत आपल्या रेषेपासून आणि लांबीपासून विचलित होऊ नये.

एकदा ईशानला या लेंथची चांगली समज आल्यावर त्याने चेंडू दोन्ही बाजूंनी स्विंग करण्याचा सराव सुरू केला. धीरज यांच्या मते ईशानकडे स्विंग आणि सीम मूव्हमेंटची नैसर्गिक क्षमता होती. त्यामुळे तो एकाच स्थितीतून चेंडू आत आणि बाहेर वळवण्याचा सराव करत असे. त्यालाही आठ ते नऊ महिने लागले. यानंतर यॉर्करचा क्रम आला. ईशानला ही गोलंदाजी आत्मसात करायला फारसा वेळ लागला नाही. त्याने सुमारे १० ते १५ दिवस यॉर्करचा सराव केला आणि अवघ्या १६ दिवसांत तो ती चांगली टाकू लागला. त्याच्या वडिलांच्या मते ईशान गोष्टी खूप लवकर शिकतो.

आशिया चषकातील कामगिरी

ईशानच्या मेहनतीचे फळ १९ वर्षांखालील आशिया चषकात स्पष्टपणे दिसून येत आहे. त्याने स्पर्धेच्या पहिल्या तीन सामन्यांमध्ये आठ बळी घेतले आहेत. नेपाळविरुद्ध त्याने १० षटकांत केवळ १८ धावा देऊन तीन बळी घेतले, ज्यात चार निर्धाव षटकांचा समावेश होता. पाकिस्तानविरुद्ध त्याने नऊ षटकांत ३६ धावा देऊन एक बळी घेतला. युएईविरुद्धची त्याची कामगिरी तर त्याहूनही अधिक प्रभावी होती. या सामन्यात ईशानने सात षटकांत ३७ धावा देऊन चार फलंदाजांना बाद केले.

त्याच्या गोलंदाजीची ताकद केवळ त्याची उंची आणि चेंडूला मिळणारी उसळी यात नाही. तो सातत्याने ऑफ-स्टंपच्या आसपास गोलंदाजी करतो, ज्यामुळे फलंदाजांना खेळावे लागते. चेंडू दोन्ही बाजूंना स्विंग करण्याव्यतिरिक्त तो उसळी घेतल्यानंतर त्याला सरळही करू शकतो. हीच ती गोलंदाजी आहे जी फलंदाजांना सर्वाधिक त्रास देते. त्याच्याकडे एक चांगला यॉर्करही आहे. सोशल मीडियावर ईशानची तुलना भारताचा माजी वेगवान गोलंदाज इशांत शर्माशी केली जाते. याचे कारण म्हणजे त्यांची उंच शरीरयष्टी, सडपातळ बांधा आणि चेंडू खेळपट्टीवर आदळल्यानंतर त्याची दिशा बदलण्याची क्षमता.

धीरज सूद स्वतः क्लब स्तरावर क्रिकेट खेळले होते. ते एक वेगवान गोलंदाज होते आणि लहानपणापासूनच अ‍ॅलन डोनाल्ड व ग्लेन मॅकग्रा यांसारख्या दिग्गज गोलंदाजांना आपला आदर्श मानत होते. मात्र त्यांची क्रिकेट कारकीर्द कधीही राज्य स्तरापर्यंत पोहोचली नाही. धीरज यांचा असा विश्वास आहे की, त्यांच्या काळात खेळाडूंना या खेळासाठी आवश्यक पाठिंबा आणि सुविधांचा अभाव होता. त्यांना वाटत होते की त्याच्या मुलांना क्रिकेटमध्ये त्या संधी मिळाव्यात ज्या त्याला मिळू शकल्या नाहीत. त्याच्या थोरल्या मुलाचेही क्रिकेटपटू बनण्याचे स्वप्न होते, पण एका दुखापतीमुळे त्याच्या कारकिर्दीला पुढे जाण्यास अडथळा आला. यानंतर धीरज यांनी आपला धाकटा मुलगा ईशानची वैयक्तिक जबाबदारी घेण्याचा निर्णय घेतला. हे साध्य करण्यासाठी त्यांनी आपले कपड्यांचे शोरूम विकून आपला पूर्ण वेळ आणि संसाधने मुलाच्या क्रिकेटसाठी समर्पित केली.

धीरज स्वतःही सतत शिकत असतात. गोलंदाजीचे तंत्र, फिटनेस, जिम ट्रेनिंग आणि पोषण यांबद्दल माहिती मिळवण्यासाठी हे वडील-मुलगा सोशल मीडिया, यूट्यूब, गुगल आणि चॅटजीपीटीचा वापर करतात. व्हिडिओ आणि संशोधनाच्या माध्यमातून ईशानने हाताच्या मागच्या बाजूने स्लोअर बॉल टाकण्याचे तंत्रही शिकून घेतले. धीरज यांची इच्छा आहे की, त्यांच्या मुलाने क्रिकेटच्या प्रत्येक प्रकारात आपले नाव कमवावे. विशेष म्हणजे ईशान स्वतः कसोटी क्रिकेटचा खूप मोठा चाहता आहे आणि त्यालाही कसोटी क्रिकेट खेळायला खूप आवडते. मोरिंडाच्या मैदानावर वडिलांसोबत एकाच चेंडूने सराव सुरू करणारा हा मुलगा आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताच्या १९ वर्षांखालील संघासाठी फलंदाजांची चाचणी घेत आहे.

स्रोत: मूळ बातमी