घरी बीपी मोजताना हाताची स्थिती चुकली तर रीडिंगही चुकते

रक्तदाबाचा त्रास असो किंवा नसो, आज अनेक घरांमध्ये डिजिटल मशीनने नियमितपणे बीपी तपासला जातो. मात्र मोजणी करताना हात कोणत्या स्थितीत आहे, याकडे बहुतेकांचे लक्ष जात नाही. हाताची स्थिती चुकीची असेल, तर बीपीचे रीडिंग प्रत्यक्ष रक्तदाबापेक्षा कमी किंवा जास्त येऊ शकते आणि त्यामुळे चुकीचे निदान होण्याची शक्यता निर्माण होते.

प्रसिद्ध हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. इव्हान लेव्हिन यांनी हाताची योग्य स्थिती किती महत्त्वाची आहे, हे स्पष्ट केले आहे. अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार बीपी मोजताना हात हृदयाच्या पातळीवर, आरामदायी आणि आधार दिलेल्या स्थितीत असावा. हात योग्य स्थितीत नसेल, तर रीडिंग चुकते.

हाताची स्थिती रीडिंग कसे बदलते

बीपी तपासताना हात मांडीवर ठेवला किंवा शरीराच्या बाजूला खाली सोडला, तर रीडिंग प्रत्यक्ष रक्तदाबापेक्षा जास्त येऊ शकते. २०२४ मधील एका अभ्यासानुसार मांडीवर हात ठेवल्यास सिस्टोलिक बीपी सुमारे ४ mmHg जास्त नोंदवला जाऊ शकतो. अशा चुकीच्या रीडिंगमुळे उच्च रक्तदाबाचे चुकीचे निदान होऊ शकते आणि गरज नसताना औषधे सुरू होण्याची शक्यता निर्माण होते.

याउलट हात हृदयाच्या पातळीपेक्षा वर ठेवल्यास रक्तदाबाचे रीडिंग प्रत्यक्षापेक्षा कमी येऊ शकते. त्यामुळे रक्तदाब सामान्य असल्याचा चुकीचा समज होऊ शकतो आणि उपचारांना उशीर होण्याची शक्यता असते. कमी रीडिंगमुळे उच्च रक्तदाबाकडे दुर्लक्ष होऊ शकते.

घरी बीपी मोजण्याची योग्य पद्धत

बीपी मोजण्याआधी पाच मिनिटे शांत बसा. पाठ सरळ ठेवा आणि पाय जमिनीवर सपाट ठेवा. हात टेबलावर किंवा आर्मरेस्टवर हृदयाच्या पातळीवर ठेवा. योग्य आकाराचा बीपी कफ वापरा. बीपी मोजताना बोलू नका किंवा हालचाल करू नका.

घरी बीपी तपासताना मशीनसोबतच हाताची स्थितीही योग्य ठेवणे गरजेचे आहे. नियमित तपासणी करा आणि रीडिंगमध्ये सातत्याने बदल दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे सुरू किंवा बंद करू नका.

स्रोत: मूळ बातमी