मराठवाड्यातील आरोग्य क्षेत्रात गेल्या काही दशकांत मोठे परिवर्तन घडले आहे. छत्रपती संभाजीनगर हे शहर आता वैद्यकीय पर्यटनाचे जागतिक केंद्र म्हणून उदयाला येत आहे. कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांवरील अत्याधुनिक उपचार आता स्थानिक पातळीवरच उपलब्ध होत असल्याने रुग्णांना मोठ्या शहरांकडे धाव घेण्याची गरज उरलेली नाही.
परदेशातील संधी नाकारून मायभूमीत सेवा
युनायटेड केअर सिग्मा रुग्णालयाचे मुख्य व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. उन्मेष टाकळकर यांनी शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयातून सुवर्णपदकासह शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर टाटा मेमोरियल हॉस्पिटलसह स्वित्झर्लंड आणि अमेरिकेतील नामांकित संस्थांमध्ये त्यांनी वैद्यकीय प्रशिक्षण घेतले. परदेशात करिअर करण्याची मोठी संधी उपलब्ध असतानाही मराठवाड्यातील रुग्णांना जागतिक दर्जाच्या आरोग्य सुविधा मिळाव्यात, या ध्येयाने त्यांनी छत्रपती संभाजीनगरमध्येच कार्य करण्याचा निर्णय घेतला. एका छोट्या नर्सिंग होमपासून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास आज अत्याधुनिक सुविधा असलेल्या सिग्मा रुग्णालयापर्यंत पोहोचला आहे.
प्रत्येक जिल्ह्यात पाच सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयांची गरज
ग्रामीण भागातील रुग्णांना आजही गंभीर आजारांवरील उपचारांसाठी मोठ्या शहरांची वाट धरावी लागते. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना या उपचारांचा खर्च परवडत नसल्याने अनेकांना वेळेत उपचार मिळत नाहीत. त्यामुळे राज्यातील प्रत्येक जिल्ह्यात किमान पाच सुपर स्पेशालिटी रुग्णालये उभारून सार्वजनिक आणि खासगी भागीदारीतून आरोग्य सुविधांचा विस्तार करणे आवश्यक आहे, असे मत डॉ. टाकळकर यांनी व्यक्त केले. राज्य शासन, स्थानिक स्वराज्य संस्था, गृहनिर्माण संस्था आणि इतर शासकीय विभागांकडे मोठ्या प्रमाणात मोकळ्या जागा आहेत. त्यावर भागीदारीच्या तत्त्वावर सुपर स्पेशालिटी रुग्णालये, डायग्नोस्टिक सेंटर्स आणि अत्याधुनिक आरोग्य सुविधा उभारता येऊ शकतात. त्यामुळे नागरिकांना त्यांच्या जिल्ह्यातच दर्जेदार उपचार मिळतील, मोठ्या शहरांकडे होणारे स्थलांतर कमी होईल आणि आपत्कालीन परिस्थितीत रुग्णांना तातडीची वैद्यकीय मदत उपलब्ध होईल.
कर्करोग उपचारांत क्रांतिकारी बदल
मराठवाड्यात गेल्या तीन दशकांत वैद्यकीय क्षेत्रात क्रांतिकारी बदल झाल्याचे डॉ. टाकळकर यांनी सांगितले. पूर्वी कर्करोग उपचारांसाठी शस्त्रक्रिया, रेडिओथेरपी आणि किमोथेरपी हेच पर्याय उपलब्ध होते. आज टार्गेटेड थेरपी, इम्युनोथेरपी आणि अत्याधुनिक रेडिएशन तंत्रज्ञानामुळे रुग्णांचे आयुर्मान आणि जीवनमान दोन्ही सुधारले आहे. हे सर्व तंत्रज्ञान आणि उपचार छत्रपती संभाजीनगर येथे उपलब्ध आहेत. कर्करोगाचे वाढते प्रमाण चिंताजनक आहे. पण लवकर निदान आणि जनजागृतीमुळे उपचार यशस्वी होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. ग्रामीण भागात गर्भाशय मुखाच्या कर्करोगाचे, तर शहरी भागात स्तनाच्या कर्करोगाचे प्रमाण अधिक असल्याचे निरीक्षणही त्यांनी नोंदवले.
योजना आणि प्रतिबंधात्मक काळजी
शासनाच्या आयुष्मान भारत आणि महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेसारख्या योजना लाखो रुग्णांसाठी वरदान ठरत आहेत. मात्र बदलते तंत्रज्ञान, नवीन औषधे आणि आधुनिक उपचारपद्धती लक्षात घेता या योजनांतील पॅकेजेस आणि नियमांची दर एक-दोन वर्षांनी फेरतपासणी करून आवश्यक बदल करणे गरजेचे आहे, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली. आजार होऊ नये यासाठी प्रत्येकाने वाहनांप्रमाणेच स्वतःच्या शरीराची वर्षातून किमान एकदा संपूर्ण वैद्यकीय तपासणी करून घेणे ही काळाची गरज आहे. वेळेत निदान झाल्यास अनेक गंभीर आजारांवर यशस्वी उपचार शक्य होतात. एचआयव्ही, कावीळ ब आणि ब्लड कॅन्सरसारख्या आजारांची आजही मोठी आव्हाने आहेत.
परदेशी रुग्णांचा वाढता विश्वास
छत्रपती संभाजीनगर आता वैद्यकीय पर्यटनाचे केंद्र बनत आहे. यमन, नायजेरिया, सौदी अरेबिया, ब्रिटन, न्यूझीलंड आणि अमेरिकेसह विविध देशांतील रुग्ण उपचारासाठी येथे येत असल्याचे डॉ. टाकळकर यांनी सांगितले. कमी खर्चात दर्जेदार उपचार, आंतरराष्ट्रीय मानांकन आणि प्रशिक्षित डॉक्टरांमुळे परदेशी रुग्णांचा विश्वास वाढला आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता निदान प्रक्रियेत उपयुक्त असली, तरी डॉक्टरांचा अनुभव आणि योग्य निर्णयक्षमता यांना पर्याय नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. योग्य आणि संतुलित आहार, दररोजचा नियमित व्यायाम तसेच व्यसनांपासून दूर राहणे या साध्या गोष्टींमुळे अनेक गंभीर आजारांना दूर ठेवता येते, असा सल्लाही त्यांनी दिला.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply