सोलापूर जिल्ह्यातील जवळपास १८ लाख जनावरांसाठी आता फक्त दीड महिना पुरेल एवढाच चारा शिल्लक राहिला आहे. चारा टंचाई दूर करण्यासाठी प्रशासनाने चारा बियाणांचे वाटप सुरू केले असले, तरी त्या बियाण्यांपासून प्रत्यक्ष चारा मिळायला किमान तीन महिने लागणार आहेत. त्यामुळे सध्याचा दिलासा आणि पुढील गरज यामध्ये मोठी तफावत निर्माण झाली असून, मधल्या काळात जनावरे कशी जगवायची, हा गंभीर प्रश्न पशुपालकांसमोर उभा आहे.
बियाणे वाटप आणि त्याच्या अटी
दुष्काळी स्थिती लक्षात घेऊन प्रशासनाने जिल्ह्याबाहेर चारा नेण्यावर निर्बंध घातले आहेत. पशुसंवर्धन विभागाने महाबीजकडे ९७६.९५ क्विंटल चारा बियाणांची मागणी नोंदवली होती. त्यापैकी ८२६.९५ क्विंटल बियाणे उपलब्ध झाले असून, ज्वारी आणि मक्याच्या बियाणांचे तालुकानिहाय वितरण सुरू झाले आहे. सिंचनाची सोय असलेल्या सुमारे नऊ हजार शेतकऱ्यांना शंभर टक्के अनुदानावर ही बियाणे दिली जात आहेत. मात्र पेरणीनंतर चारा तयार होण्यास लागणारा वेळ पाहता हा उपाय तातडीच्या टंचाईवर पुरेसा ठरणार नाही, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.
पाणीटंचाई आणि रखडलेली पेरणी
तापमान वाढू लागल्याने विहिरी आणि बोअरवेलची पाणीपातळीही खालावत आहे. उजनीतून नदीत सोडण्यात येणाऱ्या पाण्याचे नियोजन, नदीकाठच्या शेतीसाठी केवळ तीन तासांचा वीजपुरवठा आणि अरळी बंधाऱ्यापुढे पाणी न सोडण्याच्या निर्णयामुळे भीमा व सीना नदीकाठच्या शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. सिंचनच अनिश्चित असल्याने चारा पिके घेणेही अवघड बनले आहे. ‘ज्वारीचे कोठार’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जिल्ह्यात रब्बी हंगामातील ज्वारीची सरासरी पेरणी दोन लाख ७५ हजार हेक्टर असताना प्रत्यक्ष पेरणी केवळ ११ हजार ८६६ हेक्टरवर, म्हणजे अवघी चार टक्के झाली आहे. मक्याचे सरासरी क्षेत्र ४७ हजार हेक्टर असून प्रत्यक्ष पेरणी सहा हजार ८३५ हेक्टरवर, म्हणजे १५ टक्के क्षेत्रावर झाली आहे. पाण्याअभावी पेरणी घटल्याने आगामी काळात चारा उपलब्धतेचे संकट अधिक गडद होण्याची शक्यता आहे.
जिल्ह्यात आणखी दीड महिना पुरेल इतका चारा उपलब्ध असून, चारा बियाणांचे वितरण येत्या चार-पाच दिवसांत पूर्ण होईल, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. सिंचनाची सुविधा असलेल्या शेतकऱ्यांना मोफत बियाणे दिले जात असून, उपलब्ध चाऱ्याचा मुरघास तयार करून साठवणूक करावी, यासाठी जनजागृती केली जात आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply