जळगाव जिल्ह्यातील शाळांमध्ये शिकणाऱ्या किशोरवयीन मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर केलेल्या एका मोठ्या सर्वेक्षणाने चिंता वाढवणारी आकडेवारी समोर आणली आहे. एका संस्थेच्या पालक शाळा उपक्रमांतर्गत जिल्ह्यातील २६ शाळांमधील ४०६१ विद्यार्थ्यांचा अभ्यास करण्यात आला. त्याचा अहवाल गुरुवारी, २९ ऑक्टोबर रोजी मू. जे. महाविद्यालयात सादर करण्यात आला.
या अभ्यासातून असे दिसून आले की, ७६ टक्के विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य मध्यम पातळीवर आहे, तर १४.६ टक्के विद्यार्थ्यांमध्ये उच्च पातळीवरील नैराश्य आढळले. जवळपास ५१.४ टक्के विद्यार्थ्यांचे भावनिक आरोग्य कमी पातळीवर असून त्यांना मार्गदर्शनाची गरज आहे. करिअरच्या तयारीबाबत ३३.९ टक्के विद्यार्थ्यांची तयारी कमी पातळीवर असल्याचेही अहवालात नमूद आहे.
तणावामागची कारणे कोणती?
अपेक्षांचे अतिओझे, पालकांची अवास्तव स्वप्ने, गुणांची स्पर्धा, संवादाचा अभाव, सोशल मीडिया व मोबाईलचा अतिवापर आणि पिढ्यांमधील अंतर यामुळे विद्यार्थी मानसिक दबावाखाली जगत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या मानसशास्त्र विभागातील प्राध्यापिका डॉ. वीणा महाजन यांच्या मानसिक आरोग्य प्रश्नावलीच्या आधारे हा अभ्यास करण्यात आला. अहवाल सादरीकरणावेळी संस्थेचे अध्यक्ष रत्नाकर पाटील, डॉ. वीणा महाजन व डॉ. प्रदीप जोशी उपस्थित होते. शिक्षक, मुख्याध्यापक, समुपदेशक, बालरोगतज्ज्ञ आणि मानसोपचारतज्ज्ञांनी या विषयावर चर्चा केली.
उपाय म्हणून काय सुचवले?
ताण कमी करणे म्हणजे अपेक्षा कमी करणे, असे मत डॉ. प्रदीप जोशी यांनी समारोपात मांडले. पालकांबरोबरच शिक्षकांनीही विद्यार्थ्यांकडून असलेल्या अपेक्षा कमी कराव्यात, मुलांना मोकळा वेळ द्यावा आणि लैंगिक शिक्षण देण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले. अहवालात काही शिफारशीही करण्यात आल्या आहेत: प्रत्येक माध्यमिक शाळेत प्रशिक्षित समुपदेशक आणि मानसोपचारतज्ज्ञांची नियुक्ती अनिवार्य करावी, पालकांनी मुलांशी संवाद वाढवावा व वर्तनातील बदल ओळखावेत यासाठी विशेष कार्यशाळा घ्याव्यात, शाळांमध्ये वर्षातून किमान दोनदा मानसिक आरोग्य तपासणी व जीवनकौशल्य शिक्षण अनिवार्य करावे आणि शिक्षक, पालक, वैद्यकीय तज्ज्ञ व पोलीस प्रशासनाने एकत्र येऊन तणावाखालील विद्यार्थ्यांना तातडीने मदत मिळवून देण्यासाठी यंत्रणा उभी करावी.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply