दुष्काळात पशुधनासाठी ‘मिशन मुरघास’ मोहीम सुरू

राज्यातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाची परिस्थिती असताना पशुधनाला पुरेसा चारा उपलब्ध व्हावा, यासाठी पशुसंवर्धन विभागाने ‘मिशन मुरघास’ ही मोहीम हाती घेतली आहे. सध्या उपलब्ध असलेल्या हिरव्या चाऱ्याचे शास्त्रीय पद्धतीने मुरघासात रूपांतर करून येत्या काळातील चाराटंचाईवर मात करण्याचा या मोहिमेचा उद्देश आहे. यासाठी ७८ कोटी ४१ लाख रुपयांच्या निधीची तरतूद करण्यात आली असून, ही माहिती पशुसंवर्धन आयुक्त डॉ. किरण पाटील यांनी दिली आहे.

दुष्काळी काळात हिरव्या चाऱ्याची कमतरता भासली तर जनावरांचे आरोग्य, दूध उत्पादन आणि पशुपालकांची आर्थिक स्थिती या तिन्हींवर परिणाम होतो. ही परिस्थिती टाळण्यासाठीच ही मोहीम राबवली जात आहे.

निधीची विभागणी कशी?

सन २०२६-२७ च्या खरीप हंगामात जिल्हा वार्षिक योजनेतून वैरण बियाणे वाटपासाठी ४८ कोटी २० लाख रुपये आणि विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पातून ३ कोटी रुपये, असा एकूण ५१ कोटी २० लाख रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. त्याशिवाय सध्याच्या चाराटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा वार्षिक योजनेतून आणखी ६६ कोटी ४१ लाख रुपये आणि दुग्धविकास प्रकल्पातून १० कोटी रुपये, असा ७६ कोटी ४१ लाख रुपयांचा अतिरिक्त निधीही देण्यात आला आहे. या निधीतून सिंचनाची सोय असलेल्या शेतात चारा लागवड करून त्यापासून मुरघास तयार करण्याचे नियोजन आहे.

शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण आणि ‘मागेल त्याला मुरघास’

या मोहिमेत पशुसंवर्धन विभागाचे अधिकारी-कर्मचारी तसेच राष्ट्रीय पशुधन अभियान आणि स्मार्ट योजनेतील मुरघास उत्पादक व विक्रेते यांच्या माध्यमातून शेतकरी आणि पशुपालकांना मुरघास निर्मितीचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. चाऱ्याची योग्य वेळी कापणी, कुट्टी करणे, दाबणी करून हवाबंद साठवणूक या प्रक्रियांचे शास्त्रीय प्रशिक्षण दिले जाईल. दूध सहकारी संघ, दूध संकलन संस्था, महिला बचत गट, ग्राम संघ, शेतकरी उत्पादक गट आणि कृषी विज्ञान केंद्रे यांच्या सहभागातून गावोगावी प्रात्यक्षिके आयोजित केली जातील. मका, ज्वारी आणि नेपिअर यांसारख्या कमी कालावधीत आणि तुलनेने कमी पाण्यात जास्त उत्पादन देणाऱ्या चारा पिकांपासून मुरघास तयार करण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे.

विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात विदर्भ आणि मराठवाड्यातील १९ जिल्ह्यांतील दूध उत्पादक शेतकरी व पशुपालकांसाठी ‘मागेल त्याला मुरघास’ ही विशेष योजना राबवली जात आहे. उन्हाळा आणि दुष्काळातील वैरणटंचाईवर मात करणे हा या योजनेचा प्रयत्न आहे. या योजनेत पात्र पशुपालकांना प्रति जनावर प्रतिदिन ५ किलो मुरघास ९० दिवसांसाठी देण्याच्या अनुषंगाने प्रति किलो ३ रुपये अनुदान मिळणार आहे. मुरघास खरेदीचा पुरावा सादर केल्यानंतर अनुदानाची रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण पद्धतीने लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे.

प्रत्येक जिल्ह्याने वैरण बियाणे वाटप, चारा उत्पादन आणि मुरघास निर्मितीची उद्दिष्टे ठरवून जिल्हास्तरीय कृती आराखडा तयार करावा आणि या मोहिमेची क्षेत्रीय पातळीवर प्राधान्याने तातडीने अंमलबजावणी करावी, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. इच्छुक शेतकरी आणि पशुपालकांनी या योजनेसाठी vmddp.com या संकेतस्थळावर जाऊन अर्ज करावा, असे आवाहन पशुसंवर्धन विभागाने केले आहे.

स्रोत: मूळ बातमी