देशातील पहिला डीपटेक यू-हब उत्तर प्रदेशात उभारला जाणार आहे. आयआयटी कानपूरच्या नोएडा परिसरात आणि आयआयआयटी लखनौ येथे हे केंद्र उभे राहणार असून, त्यासाठी राज्य सरकारने २८१.०३ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. हा प्रकल्प पुढील दोन वर्षांत पूर्ण होणार आहे.
या हबमध्ये प्रामुख्याने फिजिकल एआय, रोबोटिक्स, सेमीकंडक्टर, क्वांटम कॉम्प्युटिंग, मेडटेक आणि संरक्षण तंत्रज्ञान यांसारख्या क्षेत्रांतील स्टार्टअप्सना चालना दिली जाईल. त्यामुळे भारतीय शास्त्रज्ञांच्या संशोधनाचे व्यावसायिक उत्पादनांमध्ये रूपांतर करण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा आहे.
हब किती मोठा असेल आणि त्याचे संचालन कसे होईल?
डीपटेक यू-हब एकूण सात लाख चौरस फूट क्षेत्रफळावर उभारण्यात येईल. यामध्ये पाच लाख चौरस फुटांचे केंद्र आयआयटी कानपूरच्या नोएडा परिसरात, सेक्टर-६२ येथे, तर दोन लाख चौरस फुटांचे केंद्र आयआयआयटी लखनौच्या परिसरात स्थापन केले जाईल.
या हबचे संचालन उत्तर प्रदेश सरकारच्या माहिती तंत्रज्ञान व इलेक्ट्रॉनिक्स विभागांतर्गत यूपी स्टार्टअप मिशनच्या माध्यमातून होईल. कंपनी कायदा-२०१३ अंतर्गत ना-नफा तत्त्वावरील कलम-८ कंपनी म्हणून याची नोंदणी केली जाईल. हबच्या ११ सदस्यीय मंडळाचे अध्यक्षपद आयआयटी कानपूरचे संचालक प्रा. मणींद्र अग्रवाल भूषवतील. मंडळात सरकार, शिक्षण, उद्योग, व्हेंचर कॅपिटल आणि जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील प्रतिनिधींचा समावेश असेल.
संशोधनावर आधारित स्टार्टअप्सना गती मिळणार
डीपटेक यू-हब हे उत्तर प्रदेश सरकारने स्थापन केलेले एक अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम केंद्र आहे. राज्यात वैज्ञानिक संशोधनावर आधारित स्टार्टअप्स आणि भविष्यातील तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देणे हा यामागचा उद्देश आहे.
प्रा. मणींद्र अग्रवाल म्हणाले की, स्टार्टअप्सना सुरुवातीच्या तांत्रिक संशोधनापासून पुढे नेऊन देशाच्या गरजा पूर्ण करणारे उपाय विकसित करण्यास मदत करणे, हे संस्थेचे उद्दिष्ट आहे. प्रकल्प संचालक प्रा. दीपू फिलिप म्हणाले की, चांगले संशोधन अनेकदा प्रोटोटाइप तयार झाल्यानंतरही यशस्वी व्यवसायात रूपांतरित होऊ शकत नाही. प्रयोगशाळांमधील सखोल वैज्ञानिक संशोधनाचे अशा तंत्रज्ञान आणि उत्पादनांमध्ये रूपांतर करणे हा या हबचा उद्देश आहे, ज्यांची मालकी भारताकडे असेल.
प्रा. अग्रवाल यांनी असेही सांगितले की, संस्थेच्या अलीकडील मोहिमेद्वारे सर्वाधिक महत्त्वाच्या क्षेत्रांची ओळख पटवण्यात आली आहे. आधीपासून असलेली ज्ञानसंपदा या यू-हबला पुढे नेण्यास मदत करेल. स्टार्टअप्सना तांत्रिकदृष्ट्या सज्ज करण्यापासून ते देशाच्या उपयोगी पडतील असे उपाय विकसित करण्यापर्यंत काम केले जाईल. तसेच भारतातील सर्वोत्तम प्रतिभेला आपल्या देशात आणि राज्यातच भविष्य घडवण्याचे ठोस कारण देणे हाही हेतू असल्याचे त्यांनी सांगितले.
Leave a Reply