चीनमधील शेन्झेन शहरात गुरुवारी जागतिक राजकारणातील एक ऐतिहासिक क्षण पाहायला मिळणार आहे. अमेरिका, चीन आणि रशियाचे सर्वोच्च नेते पहिल्यांदाच एका त्रिपक्षीय बैठकीत एकत्र येणार आहेत. या बैठकीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे, कारण यातून जागतिक शांतता आणि सुरक्षेसंदर्भात महत्त्वाचे निर्णय होण्याची शक्यता आहे.
शेन्झेनमध्ये बुधवारी आशिया-पॅसिफिक आर्थिक सहकार्य परिषदेला सुरुवात झाली. याच परिषदेदरम्यान ही त्रिपक्षीय बैठक होणार आहे. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यात यापूर्वी द्विपक्षीय चर्चा झाली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हेदेखील या बैठकीत सहभागी होण्यासाठी शेन्झेनमध्ये दाखल झाले आहेत.
बैठकीचा प्रस्ताव आणि तयारी
या त्रिपक्षीय बैठकीचा प्रस्ताव ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला रशियाने दिला होता. त्याला ट्रम्प यांनी लगेचच होकार दिला, तर चीनने सोमवारी याबाबत अधिकृत पुष्टी केली. त्यानंतर या बैठकीची तयारी वेगाने सुरू झाली. जगातील तीन मोठ्या शक्तींचे नेते एकाच व्यासपीठावर येणार असल्याने ही बैठक ऐतिहासिक मानली जात आहे.
कोणत्या मुद्यांवर चर्चा होणार?
या बैठकीत अनेक महत्त्वाच्या मुद्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. अणुशस्त्र नियंत्रण आणि अण्विक कमांड प्रणालीमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वापरावर बंदी घालणे, हे त्यातील प्रमुख मुद्दे आहेत. याशिवाय युद्ध समाप्त करणे आणि व्यापक युरोपीय सुरक्षेच्या घडामोडींवरही चर्चा केंद्रित होण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, इराण आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीशी संबंधित सध्याच्या तणावावरही चर्चा होईल. जागतिक पुरवठा साखळी, शुल्क आणि चीनला प्रगत संगणक चिप्स मिळण्याचा मार्ग यांसारख्या आर्थिक मुद्यांवरही या बैठकीत चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांचे मत काय?
परराष्ट्र व्यवहार तज्ज्ञ ब्रह्मा चेलानी यांच्या मते, जगातील तीन सर्वात मोठ्या अणुशक्तींची पहिली त्रिपक्षीय शिखर परिषद शेन्झेनमध्ये आयोजित केल्याने चीनची अपरिहार्य मध्यस्थ म्हणून प्रतिमा अधिक मजबूत होईल. अमेरिकेने मनिला येथील पूर्व आशिया शिखर परिषदेदरम्यान ही बैठक घेण्याचा आग्रह धरला होता. मात्र त्याऐवजी ट्रम्प प्रशासनाने राजनैतिक पुढाकार शी जिनपिंग यांच्याकडे सोपवला, असे चेलानी यांनी नमूद केले.
Leave a Reply