महिना संपण्याआधीच पगार संपतो? 50-30-20 नियम वापरा

महिन्याची सुरुवात चांगली होते, हातात चांगला पगार येतो, पण महिना संपण्याआधीच खात्यातील शिल्लक संपून जाते — ही तक्रार आजच्या तरुणांमध्ये, विशेषतः जनरेशन झेड पिढीत, खूप सामान्य झाली आहे. आधुनिक जीवनशैली, ऑनलाइन खरेदी, अन्न मागवण्याची अ‍ॅप्स आणि लहानसहान खर्च यामुळे पगार नेमका कुठे गेला, हेच अनेकांना कळत नाही.

तरुणांचे बजेट का बिघडते?

आजच्या तरुणांमध्ये ‘योलो’ — आयुष्य एकदाच जगायचे — ही मानसिकता प्रबळ झाली आहे. त्यामुळे भविष्यासाठी बचत करण्यापेक्षा सध्याच्या आनंदाकडे कल जास्त असतो. ब्रँडचे कपडे, आठवड्याच्या शेवटी पार्ट्या, महागडी उपकरणे आणि सहज मिळणारे त्वरित कर्ज किंवा ‘आता खरेदी करा, नंतर भरा’ पर्याय यामुळे बजेट बिघडते. अनेकदा पगारातील मोठा भाग महिन्याच्या पहिल्या दहा दिवसांतच हप्ते, क्रेडिट कार्डची बिले आणि अनावश्यक खर्चात संपून जातो. त्यानंतर उरलेला महिना आर्थिक तणावात काढावा लागतो.

50-30-20 नियम कसा वापरावा?

या अडचणीतून बाहेर पडण्यासाठी काही सोप्या सवयी उपयोगी पडतात. सर्वांत आधी ’50-30-20′ नियम पाळावा — पगारातील 50 टक्के रक्कम घरभाडे, बिले आणि अन्न यांसारख्या गरजेच्या गोष्टींवर, 30 टक्के आवडीनिवडींवर आणि उरलेले 20 टक्के थेट बचत किंवा गुंतवणुकीसाठी बाजूला ठेवावेत. महिना सुरू होण्यापूर्वीच खर्चाचे ठरावीक अंदाजपत्रक तयार करावे आणि प्रत्येक लहान-मोठ्या खर्चाची नोंद ठेवावी, जेणेकरून अनावश्यक खर्च कुठे होतो, हे लक्षात येईल. क्रेडिट कार्डचा वापर काळजीपूर्वक करावा. तसेच भविष्यासाठी एसआयपी किंवा म्युच्युअल फंडात छोटी गुंतवणूक सुरू करून आर्थिक शिस्त लावता येते.