ग्रामीण भागातील मुलांनी शिक्षण घेऊन मोठी स्वप्ने पाहावीत, अशी अपेक्षा असते. मात्र पाथरी तालुक्यातील गुंज या छोट्याशा गावात एक वेगळेच चित्र पाहायला मिळत आहे. येथील शाळेतील एका विद्यार्थ्याला शिक्षण विभागाच्या पथकातील अधिकाऱ्याने मोठे झाल्यावर काय व्हायचे आहे, असे विचारले असता त्याने थेट उत्तर दिले की, त्याला ट्रॅक्टर घेऊन वाळू विकायची आहे. हे उत्तर ऐकून उपस्थित अधिकारी आणि शिक्षक स्तब्ध झाले.
गुंज हे सुमारे तीन हजार लोकसंख्येचे गाव आहे. गावात जिल्हा परिषदेची पाचवीपर्यंतची शाळा असून, दहावीपर्यंत खासगी संस्थेची शाळा आहे. गावाचा मुख्य व्यवसाय शेती असला, तरी येथील तब्बल साठ टक्के ग्रामस्थांनी पारंपरिक मजुरीची कामे सोडून वाळू भरणे, वाळूची वाहतूक करणे आणि वाळूचे ठिकाण दाखवणे अशा कामांकडे मोर्चा वळवला आहे.
झटपट पैशांचे आकर्षण
वाळू व्यवसायातून तुलनेने अधिक पैसे कमी वेळेत मिळतात, त्यामुळे अनेकांना त्याचे आकर्षण निर्माण झाले आहे. दिवसभर कष्ट करून मिळणाऱ्या मजुरीपेक्षा वाळू व्यवसायातील कमाई अधिक असल्याची चर्चा गावात होत आहे. घरातील मोठी माणसे या व्यवसायातून पैसे कमावत असून, त्याच विषयावर घरी चर्चा होत असल्याचे पाहून शालेय विद्यार्थ्यांच्या मनातही त्याच व्यवसायाचे आकर्षण निर्माण होत आहे.
शिक्षणाचे महत्त्व समजावण्याची गरज
गावातील बदलत्या आर्थिक परिस्थितीचा विद्यार्थ्यांच्या विचारविश्वावर काय परिणाम होत आहे, याकडे पालक, शिक्षक आणि समाजातील जाणकारांनी लक्ष देण्याची गरज आहे. पैसा कमावणे महत्त्वाचे असले तरी शिक्षणातून मिळणारे ज्ञान, संस्कार आणि उज्ज्वल भविष्याची संधी यांचे महत्त्व मुलांना समजावून सांगणे काळाची गरज बनली आहे. वाळूच्या पैशांचे आकर्षण मुलांच्या स्वप्नांवर मात करणार का, की शिक्षणाच्या बळावर हीच मुले उद्याचे सक्षम नागरिक बनणार, हा प्रश्न गुंज परिसरातील सद्यस्थितीमुळे उपस्थित होत आहे.
Leave a Reply