स्वच्छता सर्वेक्षणात नागपूर पुन्हा टॉप-३ बाहेर

केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या स्वच्छता सर्वेक्षण २०२५ च्या निकालात महाराष्ट्रातील नवी मुंबईने देशात अव्वल स्थान पटकावले आहे. मात्र यंदाही नागपूरला देशातील पहिल्या तीन स्वच्छ शहरांमध्ये स्थान मिळवता आलेले नाही. विशेष म्हणजे, नागपूरचा अंतिम क्रमांक अद्याप स्पष्ट झालेला नाही. त्यामुळे गेल्या वर्षी मिळालेल्या २२ व्या क्रमांकात यंदा सुधारणा झाली की शहराची घसरण झाली, याबाबत नागपूरकरांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे.

नवी मुंबई अव्वल, सुरत आणि विजयवाडा पाठोपाठ

‘सुपर स्वच्छ लीग’ श्रेणीत नवी मुंबईने देशात पहिला क्रमांक पटकावला आहे. गुजरातमधील सुरत दुसऱ्या, तर आंध्र प्रदेशातील विजयवाडा तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. मात्र या यशस्वी शहरांच्या यादीत नागपूरला स्थान मिळवता आलेले नाही. गेल्या वर्षी नागपूरला देशात २२ वा क्रमांक मिळाला होता. यंदा हा क्रमांक कायम राहिला की त्यात सुधारणा झाली, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. नवी मुंबईच्या या यशामुळे नागपूर महापालिकेच्या स्वच्छता व्यवस्थेवर पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

कचरा व्यवस्थापनाचे मूल्यमापन आणि पुढील अपेक्षा

स्वच्छता सर्वेक्षणामध्ये शहरातील कचरा संकलन, कचऱ्याचे वर्गीकरण, त्यावर प्रक्रिया, सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता, रस्त्यांची साफसफाई, नालेसफाई आणि नागरिकांचा सहभाग अशा विविध निकषांवर गुणांकन केले जाते. नागपूर महापालिकेने स्वच्छतेसाठी विविध उपाययोजना केल्या असल्या तरी त्यांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत प्रभावी ठरली, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे. शहरातील अनेक भागांमध्ये कचरा व्यवस्थापन, स्वच्छता आणि विभागांमधील समन्वय याबाबत अधिक प्रयत्न करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.

दरम्यान, २०२६ सालासाठीच्या स्वच्छता सर्वेक्षणाची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. यासाठी नागपूर महापालिकेने विभागनिहाय समन्वय साधत आवश्यक निकषांनुसार तयारी सुरू केली आहे. यंदा भांडेवाडी येथे घनकचरा व्यवस्थापन प्रक्रिया प्रकल्पही कार्यान्वित झाला आहे. कचऱ्यावर शास्त्रोक्त पद्धतीने प्रक्रिया करण्याची क्षमता वाढल्याने आगामी सर्वेक्षणात नागपूरच्या कामगिरीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मनपाचे घनकचरा व्यवस्थापन अधिकारी डॉ. गजेंद्र महल्ले यांच्या मते, यापूर्वी कचरा प्रक्रिया हा नागपूरच्या मागे राहण्यामागील महत्त्वाचा मुद्दा होता. मात्र नवीन प्रकल्पामुळे या क्षेत्रात मोठी सुधारणा झाली असून, आगामी सर्वेक्षणात नागपूर टॉपच्या यादीत स्थान मिळवेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.

स्रोत: मूळ बातमी