दिवाळीत फटाके हा सणाच्या आनंदाचा भाग मानला जातो, पण त्यांच्या आवाजामुळे प्राणी आणि पक्ष्यांना मोठा त्रास होतो, असे अनेक अहवालांतून समोर आले आहे. या पार्श्वभूमीवर तामिळनाडूतील इरोड जिल्ह्यातील दहा गावांनी यंदा फटाके न फोडता प्रदूषणमुक्त दिवाळी साजरी करण्याचा सामूहिक निर्णय घेतला आहे. या गावांच्या जवळ वेलोड पक्षी अभयारण्य आहे, जिथे अनेक प्रजातींचे पक्षी राहतात. फटाक्यांच्या आवाजाने त्यांना त्रास होऊ नये, यासाठी गावकऱ्यांनी हा निर्णय घेतला.
वेलोड अभयारण्य आणि परदेशी पक्षी
वेलोड पक्षी अभयारण्य जवळपास २४० एकरांवर पसरले आहे. केंद्रीय वन आणि पर्यावरण मंत्रालयाने १९९६ मध्ये या अभयारण्याची सुरुवात केली होती. तेव्हापासून झाडांची संख्या वाढवणे, वेगवेगळ्या प्रजातींचे संवर्धन करणे आणि नव्याने आलेल्या पक्ष्यांच्या प्रजातींचा शोध घेण्याचे काम येथे सुरू आहे. तामिळनाडूमध्ये एकूण १६ पक्षी अभयारण्ये संरक्षित आहेत, त्यात वेलोडचा समावेश आहे. हजारो किलोमीटर दूरवरूनही अनेक पक्षी येथे येतात. डोंगररांगांत राहणारे हंस, ब्लॅक टेल्ड गॉडविट आणि स्पूनबिल यांसारख्या प्रजाती येथे पाहायला मिळतात.
२१ वर्षांपूर्वी सुरू झालेली मोहीम
अभयारण्याच्या परिसरातील गावांमध्ये फटाकेमुक्त दिवाळीची जनजागृती २१ वर्षांपूर्वी सुरू झाली होती. आता त्या मोहिमेला यश आले असून जवळपास दहा गावांनी एकत्रितपणे हा निर्णय घेतला आहे. गावकरी पारंपरिक पद्धतीने, नवे कपडे घालून दिवाळी साजरी करतात. लहान मुले फुलझाडी सोडून इतर फटाक्यांचा आग्रह धरत नाहीत. सणाचा आनंद आणि पर्यावरणाची जाणीव यांचा समतोल या गावांनी जपला आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply