भारतीय हवाई दलाने पुन्हा एकदा आपली क्षमता जगासमोर दाखवून दिली आहे. हवाई दलाच्या आयएल-७६एमडी या वाहतूक विमानाने पूर्व लडाखच्या न्योमा हवाई तळावर यशस्वी उतरण केले. समुद्रसपाटीपासून १३,६२९ फूट उंचीवर हे विमान उतरले. या उंचीवर या प्रकारच्या विमानाचे हे जगातील पहिलेच लँडिंग असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
या यशस्वी उतरणातून विमानाची मजबुती दिसून आलीच, शिवाय वैमानिकांचे कौशल्य, अचूकता आणि व्यावसायिकता यांचेही दर्शन घडले. न्योमा हवाई तळ वास्तविक नियंत्रण रेषेपासून केवळ २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. अशा ठिकाणी अवजड विमान उतरवणे ही सोपी गोष्ट नाही. आयएल-७६एमडी या विमानाला ‘गजराज’ असेही म्हटले जाते.
पातळ हवेमुळे उतरण आव्हानात्मक
उंचावरील भागात हवा पातळ असते. त्यामुळे इंजिनची शक्ती कमी होते आणि विमानाला मिळणारी उचलही घटते. अशा परिस्थितीत लांब धावपट्टी आणि अत्यंत सावधगिरीची गरज असते. या यशस्वी लँडिंगमुळे हवाई दल उंचावरील कठीण क्षेत्रातही विमानांचे संचालन करण्यास सक्षम असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
न्योमा हा पहिला प्रगत उतरण तळ म्हणून ओळखला जातो. १९६२ च्या युद्धाच्या वेळी हा हवाई तळ सुरू करण्यात आला होता. त्यानंतर बराच काळ तो बंद होता. २००९ मध्ये एएन-३२ विमानाच्या लँडिंगने हा तळ पुन्हा सक्रिय झाला. अलीकडच्या काही वर्षांत सीमा रस्ते संघटनेने या तळाचे आधुनिकीकरण केले असून, सुमारे २.७ ते ३ किलोमीटर लांबीची पक्की धावपट्टी तयार करण्यात आली आहे.
भविष्यातील फायदे
२०२५ मध्ये सी-१३० जे विमानाच्या लँडिंगने हा हवाई तळ औपचारिकपणे सुरू झाल्याचे हवाई दल प्रमुखांनी जाहीर केले होते. आता न्योमाची गणना जगातील उंचावरील लढाऊ क्षमतेच्या हवाई तळांमध्ये होते. या तळामुळे चीनबरोबर तणावाच्या वेळी सैन्याला शस्त्रास्त्रे आणि अन्य रसद वेगाने पुरवता येईल. तसेच सैनिकांची अतिरिक्त कुमकही तैनात करता येईल.
लडाखसारख्या दुर्गम भागात रस्त्याने सामान पोहोचवण्यासाठी अनेक दिवस लागतात. हवाई मार्गाने हे काम काही तासांत शक्य होते. त्यामुळे चीन सीमेजवळ भारताकडे अशी क्षमता असणे ही मोठी जमेची बाजू मानली जाते.
आयएल-७६एमडी हे रशियन बनावटीचे चार इंजिनांचे वाहतूक विमान आहे. ४० टन वजन वाहून नेण्याची या विमानाची क्षमता आहे. यात सैनिक, वाहने, तोफा आणि अन्य लष्करी साहित्य नेता येऊ शकते. उंचावरील क्षेत्रात या विमानाचे लँडिंग आव्हानात्मक असते, कारण पातळ हवेमुळे इंजिनचे थ्रस्ट कमी होते. धावपट्टीची लांबी आणि हवामानाची स्थितीही तेवढीच महत्त्वाची ठरते.
भारतीय हवाई दलाने समाजमाध्यमावर या लँडिंगची माहिती देताना ‘१३,६२९ फूट. विमानचालन इतिहासातील नवी उंची’ असे म्हटले आहे. न्योमा येथील हे यशस्वी लँडिंग हे या विमानाने जगात कुठेही गाठलेली सर्वोच्च उंची असल्याचे हवाई दलाने नमूद केले आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply