अनेकदा आपण बघतो की रिकाम्या खोलीमध्ये काही बोलले तर आवाज घुमतो. असं का होतं, याबद्दल कधी विचार केला आहे का? यामागे ध्वनीच्या परावर्तनाचे साधे विज्ञान आहे.
ध्वनीलहरी भिंतींवर आदळून परत येतात
जेव्हा आपण रिकाम्या खोलीत बोलतो, तेव्हा आपल्या आवाजाच्या ध्वनीलहरी भिंती, छत आणि जमिनीवर आदळून पुन्हा परत येतात. त्यामुळे आवाज घुमल्यासारखा जाणवतो. घरात सोफा, पडदे, गालिचे, उशा यांसारख्या वस्तू आवाज शोषून घेतात. मात्र, रिकाम्या खोलीत अशा वस्तू नसल्यामुळे ध्वनीलहरींचे परावर्तन जास्त होते आणि घुमणारा आवाज अधिक स्पष्ट ऐकू येतो.
प्रतिध्वनी आणि निनाद यात काय फरक?
आवाज ऐकल्यानंतर तो किमान ०.१ सेकंदांनी पुन्हा ऐकू आला, तर त्याला प्रतिध्वनी म्हणतात. मात्र, लहान रिकाम्या खोल्यांमध्ये आवाज लगेच परत येत असल्यामुळे निनाद निर्माण होतो. भिंतींवरून परत येणाऱ्या ध्वनीलहरी मूळ आवाजात मिसळतात. काही लहरी एकमेकांना बळ देतात, त्यामुळे आवाज अधिक मोठा, घुमणारा किंवा वेगळा ऐकू येतो.
खोलीत सोफा, खुर्च्या, पडदे आणि गालिचे ठेवल्यामुळे ध्वनीलहरी शोषल्या जातात आणि त्यांचे परावर्तन कमी होते. त्यामुळे आवाजाचा घुमणारा प्रभाव कमी होऊन खोलीतील आवाज नैसर्गिक वाटू लागतो. म्हणूनच फर्निचर असलेल्या खोलीत बोलणे रिकाम्या खोलीपेक्षा वेगळे आणि शांत वाटते.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply